Indeks Zdrowych Miast 2025: Gdzie w Polsce żyje się najzdrowiej?

Przeczytaj także: Warszawa liderką dbałości o jakość życia mieszkańców

Gdzie w Polsce żyje się najzdrowiej? Jakie samorządy najlepiej dbają o swoich mieszkańców, inwestując w opiekę zdrowotną, edukację, mieszkalnictwo, różnorodne usługi miejskie oraz projekty środowiskowe? Odpowiedź przynosi czwarta edycja Indeksu Zdrowych Miast, opracowanego przez naukowców Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. W tegorocznym rankingu głównym ponownie triumfowali zeszłoroczni liderzy. Analiza 66 miast na prawach powiatu potwierdza, że najzdrowiej żyje się w Poznaniu i Sopocie.

Tegoroczna, czwarta już edycja Indeksu Zdrowych Miast ponownie pokazuje, które polskie miasta tworzą najlepsze warunki do zdrowego i komfortowego życia. Inicjatywa realizowana jest od 2022 roku przez Grupę LUX MED, we współpracy ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie oraz badaczami z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Ranking porównuje warunki życia w miastach na prawach powiatu, które pełnią zbliżone funkcje w wielu obszarach. Tegoroczna edycja utrzymuje dotychczasowe kategorie tj.: zdrowie, ludność i pokolenia, usługi komunalne i społeczne, edukację, mieszkalnictwo, środowisko, infrastrukturę i przestrzeń. Indeks ukazuje, które samorządy wyróżniają się kompleksowym podejściem do dbania o jakość życia mieszkańców.

Indeks Zdrowych Miast to narzędzie, które nie tylko pokazuje, jak poszczególne miasta zarządzają różnymi obszarami wpływającymi na zdrowie mieszkańców. Pozwala on także analizować, jak ich sytuacja zmienia się w czasie. Tegoroczna edycja ponownie przedstawia wyniki w dwóch grupach: miast powyżej 300 tys. mieszkańców oraz poniżej tej liczby.

Wśród dużych miast po raz kolejny na pierwszym miejscu znalazł się Poznań, wyprzedzając Warszawę i Gdańsk. Wśród mniejszych miejscowości liderem ponownie został Sopot, a tuż za nim uplasowały się Rzeszów i Świnoujście. Analiza wszystkich obszarów pokazuje, że to właśnie Poznań i Sopot tworzą obecnie najbardziej przyjazne i zdrowe miejsca do życia w Polsce.

Zdrowie publiczne staje się coraz istotniejszym obszarem działań samorządów, ze względu na jego bezpośredni wpływ na jakość życia mieszkańców. Samorządy odpowiadają za bezpieczeństwo zdrowotne nie tylko poprzez promocję działań profilaktycznych, lecz także podejmując całe spektrum inwestycji w różnych obszarach, takich jak usługi komunalne i społeczne, edukacja, mieszkalnictwo, środowisko, infrastruktura czy przestrzeń. Tylko dzięki kompleksowemu patrzeniu na te kategorie, można mówić o tworzeniu odpowiedniej jakości życia dla mieszkańców. A to jest jednym z ważniejszych zadań samorządów.

Które miasta przodują w poszczególnych kategoriach?

Zdrowie – w tej kategorii analizowane są dwa kluczowe wskaźniki: łączna liczba programów polityki zdrowotnej i profilaktyki chorób oraz średni koszt realizacji tych programów w przeliczeniu na mieszkańca.

1. Poznań
2. Warszawa
3. Rybnik

Ludność i pokolenia – obejmuje wskaźniki ukazujące zmiany demograficzne, takiej jak migracje – uwzględniając zarówno saldo migracji, jak i współczynnik feminizacji, który wskazuje na długotrwały wpływ mobilności mieszkańców na strukturę płci. Analizowane jest także starzenie się ludności, mierzone zmianą mediany wieku oraz ryzyka związane ze śmiertelnością z powodu wybranych chorób cywilizacyjnych.

1. Rzeszów
2. Gdańsk
3. Warszawa

Usługi komunalne i społeczne – w tej kategorii uwzględnione zostały m.in. takie czynniki jak jakość oraz niezawodność dostaw wody pitnej, poziom bezpieczeństwa publicznego, statystyki dotyczące samobójstw i utonięć, dostępność obiektów sportowych, usług kulturalnych i społecznych.

1. Rzeszów
2. Płock
3. Leszno

Edukacja – obejmuje wskaźniki związane z edukacją przedszkolną, wyniki egzaminów 8-klasisty i maturalnego oraz wsparcie rodzin z dziećmi w systemie świadczeń rodzinnych.

1. Kraków
2. Warszawa
3. Wrocław

Mieszkalnictwo – w tej kategorii wśród wskaźników znalazły się m.in. zasoby mieszkaniowe, lokale komunalne w zasobach gminy, zasoby mieszkaniowe w TBS, pustostany w gminnym zasobie lokalowym, remonty mieszkań w zasobie komunalnym, liczba osób otrzymujących dodatki mieszkaniowe i oczekujących na umowę najmu socjalnego.

1. Sopot
2. Konin
3. Krosno

Środowisko – obejmuje wskaźniki jakości powietrza (stężenie PM10 i NO2), emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, ilość oczyszczanych ścieków, powierzchni terenów zieleni, selektywnej zbiórki odpadów, eksploatacji sieci wodociągowej, a także infrastruktury transportowej przyjaznej środowisku, obejmującej drogi rowerowe oraz czynne przystanki autobusowe i tramwajowe.

1. Olsztyn
2. Poznań
3. Sopot

Infrastruktura – wskaźniki w tej kategorii koncentrują się na infrastrukturze transportowej, której układ, jakość, dostępność oraz efektywność mają bezpośrednie przełożenie na zdrowie publiczne poprzez redukcję zanieczyszczeń, hałasu, poprawę dostępności usług oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego.

1. Ostrołęka
2. Tychy
3. Wałbrzych

Przestrzeń – wskaźniki obejmują poziom bezpieczeństwa w mieście, rozwój infrastruktury, która sprzyja aktywności fizycznej oraz dostępności „błękitno-zielonej” infrastruktury, czyli terenów zielonych i wód powierzchniowych.

1. Chorzów
2. Świnoujście
3. Siemianowice Śląskie