Komunikacja niewerbalna a różnice kulturowe

Przeczytaj także: Dysonans kulturowy a organizacja firmy

Skuteczna komunikacja międzykulturowa wymaga, abyśmy uważnie zapoznali się z komunikacyjnym stylem przyjętym w danej kulturze, którzy pod wieloma ważnymi względami może okazać się zupełnie inny od stylu, jaki dominuje w naszym kraju. Uzdolniony kulturowo doradca to taki, który jest świadomy i wyczulony na swój własny bagaż kulturowy. Oznacza to, że musimy zacząć od odrzucenia etnocentrycznego poglądu głoszącego, że komunikacyjny styl naszej własnej kultury jest najlepszy.

Ogromny wpływ niewerbalnych sygnałów czy zachowań komunikacyjnych na skuteczną komunikację międzykulturową staje się oczywisty, gdy uznamy, że kultura jest przede wszystkim zjawiskiem niewerbalnym, ponieważ większość aspektów danej kultury jest wyuczona raczej przez obserwację i naśladowanie niż przed bezpośrednią werbalną instrukcję czy określone słowa. Fundamentalne wartości kulturowe są przekazywane niejawnie, bez udziału świadomości, głównie przez środki niewerbalne.

Większość istotnych różnic kulturowych w zachowaniu niewerbalnym dotyczy pięciu wymiarów:

• bezpośredniości i ekspresyjności,
• indywidualizmu,
• męskości,
• dystansu,
• władzy,
• wysokiego i niskiego kontekstu.

Jeśli odróżnimy jedną kulturę od pozostałych na podstawie tych pięciu wymiarów, to powinny uwidocznić się najważniejsze sygnały i zachowania niewerbalne, które współtworzą styl komunikacji niewerbalnej przyjęty w tej kulturze. Dokładniejsza analiza tej koncepcji autorstwa Andersena (1988) uwypukla znaczenie tych wymiarów.

Zachowania świadczące o bezpośredniości składają się z aktywności czy też działań, które sygnalizują pragnienie nawiązania bliższego kontaktu z drugim człowiekiem, na przykład przez przejawy serdeczności, bliskości i dostępności. Co ważne, kultury, które ujawniają wysoki poziom zachowań związanych z bezpośredniością są znane jako „kultury kontaktujące się”, ponieważ członkowie takich kultur stają bliżej siebie i często się dotykają. Andersen utrzymywał, że kultury kontaktujące się, reprezentowane przez takie kraje jak Arabia Saudyjska, Francja, Grecja i Włochy, są zazwyczaj ulokowane w „ciepłym” klimacie. Natomiast „kultury mało kontaktujące się”, które obejmują Skandynawię, Niemcy, Anglię, Stany Zjednoczone i Japonię, mają klimat, który można określić jako „chłodniejszy”. Jest to istotny wymiar, ponieważ wrażliwy społecznie gość musi wiedzieć jak zachowywać się w danej kulturze.