Nowe przepisy o ochronie ludności. Miasta będą budować schrony

Przeczytaj także: Projekt tzw. ustawy schronowej do poprawy

Miasta muszą myśleć o schronach

Zmieniające się środowisko bezpieczeństwa w Europie sprawia, że infrastruktura ochronna wraca do strategicznych planów rozwoju samorządów. Jednostki samorządu terytorialnego, dotąd koncentrujące się głównie na zadaniach komunalnych i inwestycjach rozwojowych, będą musiały planować także schrony, miejsca doraźnego schronienia czy infrastrukturę wspierającą ewakuację ludności.

Nowe przepisy nakładają obowiązek zapewnienia mieszkańcom dostępu do miejsc ochrony, zarówno poprzez wykorzystanie istniejących obiektów, jak i budowę nowych. W praktyce oznacza to konieczność uwzględniania funkcji ochronnych już na etapie planowania przestrzennego oraz projektowania budynków publicznych czy inwestycji mieszkaniowych.

Samorządy będą musiały nauczyć się planować infrastrukturę ochronną podobnie jak drogi czy szkoły. To oznacza analizę istniejącej zabudowy i wskazanie miejsc, które w sytuacjach kryzysowych mogą pełnić funkcję schronienia – mówi mec. Bartłomiej Tkaczyk.

Nowe przepisy wprowadzają „punkty schronienia”

Nowelizacja wprowadza również pojęcie punktów schronienia, które mają uzupełniać system obiektów zbiorowej ochrony. Mają zapewniać ludności szybkie miejsce ukrycia w nagłych sytuacjach, np. w razie zagrożenia uderzeniem z powietrza.

Punkty te będą identyfikowane przez komendanta powiatowego PSP, zgłaszane organom ochrony ludności i właścicielom obiektów oraz ujawniane w ewidencji obiektów ochronnych i aplikacjach mobilnych. Obowiązek ich udostępnienia pojawi się w czasie ogłoszonego alarmu – wyjaśnia mec. Tkaczyk.

Inwestycje, pieniądze i procedury

Drugim kluczowym obszarem wyzwań będą kwestie finansowania i prowadzenia inwestycji. Budowa schronów lub adaptacja istniejących obiektów wymaga nie tylko znacznych środków, ale także sprawnego prowadzenia procedur inwestycyjnych i zamówień publicznych.

Projekt przepisów przewiduje m.in. możliwość wzmocnionego finansowania inwestycji wieloletnich oraz większą elastyczność w przesuwaniu środków w ramach Programu OLiOC.

W części przypadków dopuszczone będą również wyjątki od Prawa zamówień publicznych dla inwestycji kluczowych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa – dodaje Bartłomiej Tkaczyk.

Największe wyzwanie: praktyczne wdrożenie

Eksperci podkreślają jednak, że najtrudniejszy etap dopiero przed samorządami. Problemem może okazać się nie tyle treść przepisów, ile ich praktyczna realizacja.

Budowa infrastruktury ochronnej to projekty wymagające specjalistycznej wiedzy, stabilnego finansowania i dobrej koordynacji między administracją, służbami i wykonawcami. Bez odpowiedniego przygotowania istnieje ryzyko opóźnień inwestycji albo nieefektywnego wykorzystania środków publicznych – wskazuje partner w kancelarii LEGALLY.SMART.

Eksperci nie mają wątpliwości: w najbliższych latach Polska może stanąć przed największym od dekad programem inwestycji w ochronę ludności cywilnej. A samorządy będą jego pierwszą linią organizacyjną.