1,5 miliarda euro strat rocznie. Oto prawda o przestępczości na placach budowy w Europie

Przeczytaj także: Wojna w Ukrainie zagrożeniem dla rentowności firm budowlanych

Branża budowlana jest jednym z kluczowych sektorów gospodarki, mającym fundamentalne znaczenie dla rozwoju infrastruktury, w tym transformacji energetycznej i cyfryzacji. Niestety, w ostatnich latach rośnie zagrożenie przestępczością na placach budowy w Polsce i całej Europie, co nie tylko powoduje bezpośrednie straty finansowe, ale również opóźnienia realizacji projektów oraz negatywne konsekwencje społeczne i operacyjne.

Skalę zjawiska, jego charakter, metody działań przestępców, a także rekomendacje dotyczące skutecznych zabezpieczeń i przyszłych kierunków rozwoju bezpieczeństwa w sektorze przedstawia BauWatch Crime Report 2025.

Kluczowe wnioski z raportu:

• 1,5 mld euro rocznie znika z europejskich placów budowy
• 66% przestępców to profesjonaliści – to nie przypadkowe kradzieże
• 23% polskich firm budowlanych płaci haracze
• Przestępcy używają dronów, AI i hakują systemy bezpieczeństwa
• 40% projektów notuje opóźnienia z powodu incydentów przestępczych

Skala i charakter zagrożeń w branży budowlanej

Według raportu, kradzieże i akty wandalizmu generują w Europie corocznie straty przekraczające 1,5 mld euro. W Polsce problem jest równie poważny – 74% firm budowlanych doświadczyło kradzieży, a 58% zgłasza akty wandalizmu. Co niepokojące, niemal 41% tych incydentów jest efektem działań osób zatrudnionych lub współpracujących z firmą, wskazując na rosnące zagrożenia wewnętrzne.

Przestępcy działają coraz bardziej profesjonalnie, często organizują się w grupy o wysokiej koordynacji i korzystają z zaawansowanych technik utrudniających ich wykrycie. Zwiększa się także różnorodność typów przestępstw, w tym włamania do systemów zabezpieczeń oraz oszustwa z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

Główne trendy i wyzwania w 2025 roku

Raport identyfikuje sześć kluczowych trendów kształtujących obecną sytuację w bezpieczeństwie placów budowy:

• Skupienie na infrastrukturze krytycznej – projekty OZE (elektrownie wiatrowe, farmy fotowoltaiczne), telekomunikacja, transport, opieka zdrowotna coraz częściej padają ofiarą przestępców, zwłaszcza w odosobnionych lokalizacjach.
• Zaawansowane technologie po stronie przestępców – wykorzystywanie dronów do obserwacji, cyberataków na systemy zabezpieczeń, oszustw z użyciem AI oraz zakłóceń sygnału GPS.
• Działalność zorganizowanych grup przestępczych – wzrost skoordynowanych i profesjonalnych działań na poziomie eksperckim.
• Sezonowe wzrosty przestępczości zimą – długie noce, złe warunki atmosferyczne i okresy świąteczne sprzyjają wzrostowi liczby incydentów, co wymaga sezonowego dostosowania strategii bezpieczeństwa.
• Ekonomiczne konsekwencje – 40% projektów doświadcza opóźnień średnio od 1 do 4 tygodni, a 16% przekracza budżet z powodu incydentów bezpieczeństwa. Koszty ochrony i ubezpieczeń rosną, co przekłada się na droższe mieszkania i wolniejszy rozwój infrastruktury.
• Wyzwania na poziomie europejskim – różnice regionalne i konieczność współpracy transgranicznej między firmami i organami bezpieczeństwa, by skutecznie przeciwdziałać zagrożeniom.

Najczęstsze cele przestępców

Najczęściej kradzionymi zasobami są:

• Małe narzędzia (np. wiertarki, poziomice) – 58%
• Miedź – 50%
• Paliwo – 41%
• Kable i bębny kablowe – 40%
• Stal konstrukcyjna – 32%
• Drewno konstrukcyjne, cegły, pustaki i inne materiały budowlane również padają ofiarą kradzieży, podobnie jak sprzęt ciężki i pojazdy, choć rzadziej (od 5 do 15%).

Metody ochrony stosowane obecnie na placach budowy

W Polsce oraz innych krajach europejskich najczęściej wykorzystywane środki zabezpieczeń to:

• Tymczasowe ogrodzenia – 58%
• Ochrona fizyczna (strażnicy) – 38%
• Alarmy – 39%
• Reflektory i znaki ostrzegawcze – około 36%
• Stałe systemy monitoringu CCTV – 21%
• Mobilne wieże z kamerami CCTV – 13%
• Kontrola dostępu elektronicznego – 16%

Niemniej jednak, tradycyjne metody tracą skuteczność wobec nowoczesnych, zaawansowanych działań przestępców. Wzrasta potrzeba modernizacji i wprowadzania inteligentnych, elastycznych systemów ochrony.

Rekomendacje i najlepsze praktyki

Raport wskazuje, że skuteczna ochrona to nie tylko zastosowanie najlepszych technologii, ale przede wszystkim holistyczne podejście do bezpieczeństwa:

• Planowanie bezpieczeństwa od początku projektu – ocena ryzyka i określenie wymagań ochrony stają się integralną częścią budżetu i planu realizacji inwestycji.
• Modernizacja systemów zabezpieczeń – implementacja inteligentnych systemów monitoringu opartych na sztucznej inteligencji, czujnikach kontroli dostępu, zdalnym nadzorze oraz analityce wideo.
• Szkolenia i budowanie świadomości zespołu – pracownicy muszą znać procedury bezpieczeństwa oraz rozpoznawać nietypowe zachowania i potencjalne zagrożenia.
• Elastyczne zarządzanie ryzykiem – dostosowanie poziomu zabezpieczeń do sezonowych zwiększeń ryzyka, faz projektu, a także lokalnych i czasowych okoliczności.
• Współpraca branżowa i wymiana informacji – koordynacja na poziomie krajowym i europejskim pomaga identyfikować nowe zagrożenia i wdrażać najlepsze praktyki.
• Unikanie finansowania przestępców – świadome przeciwdziałanie płatnościom „za ochronę” do podejrzanych podmiotów, które jedynie wzmacniają działalność grup przestępczych.

Prognozy i przyszłość bezpieczeństwa w budownictwie

Przestępczość w sektorze budowlanym będzie prawdopodobnie nadal rosnąć i ewoluować wraz z postępem technologicznym i zmianami społecznymi. Polskie przedsiębiorstwa budowlane mają realną szansę stać się liderami w Europie pod względem wdrażania nowoczesnych i inteligentnych rozwiązań bezpieczeństwa.

Kluczowe pozostaje ciągłe monitorowanie trendów, inwestycje w innowacje oraz ścisła współpraca na poziomie całej branży i z organami państwowymi. Technologie oparte na sztucznej inteligencji i systemy zdalnego nadzoru staną się standardem, a edukacja pracowników niezbędnym elementem codziennych działań.

O badaniu

Badanie BauWatch Crime Report 2025 zostało przeprowadzone w marcu i kwietniu 2025 r. przez instytut badań rynkowych OnePoll. Przebadanych zostało 3 900 specjalistów z branży budowlanej. Respondenci pochodzili z Niemiec, Austrii, Włoch, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Francji, Belgii, Polski, Holandii i Irlandii. Branże objęte badaniem to budownictwo komercyjne (42%), zarządzanie nieruchomościami komercyjnymi (6%), energetyka (12%), budownictwo mieszkaniowe i renowacje (34%), infrastruktura (5%).