Jakie ulgi przy zwrocie dotacji?

Przeczytaj także: Matryca logiczna pomaga planować projekty unijne

• „Rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie stanowi przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez nie stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika (np. jego pracowników). Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Zwrócił na to uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2007 r. I FSK 1026/2006. Wskazano tak też w wyroku tutejszego sądu w wyroku z 4 grudnia 2007 r. sygn. akt. I SA/GL 466/2007.
  
  W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki „interesu publicznego” wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. ściągnięcie podatku w pełnej wysokości doprowadzi do likwidacji podatnika - zakładu pracy, a przez to jego dotychczasowi pracownicy korzystać będą musieli ze świadczeń dla bezrobotnych, stanowiących ciężar publiczny). Organ podatkowy, ustalając istnienie przesłanki „interesu publicznego” uwzględnia wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp., ale też bierze pod uwagę uwarunkowania i konsekwencje ekonomiczne dokonania wyboru określonej alternatywy.” - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lutego 2010 r. (I SA/Gl 122/2009);
• „Organ może, a nie musi udzielać ulg w spłacie zobowiązań. Oznacza to, że decyzja organu w sprawie ulgi ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet spełnienie przez podatnika szczególnych warunków odnoszących się do przedsiębiorców nie obliguje organu do udzielenia ulgi.(...) Podstawowym warunkiem udzielenia ulgi podatkowej, wypełniającym przesłankę „ważnego interesu podatnika”, jest trudna sytuacja podatnika, odbiegająca od sytuacji podobnych podmiotów działających w tej samej branży. Wszak udzielenie podatnikowi ulgi podatkowej jest odstępstwem od sytuacji normalnej polegającej na zapłacie podatku (zaległości podatkowej), także wówczas, gdy jest to ulga podatkowa udzielana przedsiębiorcy, będąca formą pomocy publicznej.”
  
  „Decyzja wydawana na podstawie art. 67b § 1 pkt 3 w zw. z art. 67a Ordynacji podatkowej jest decyzją uznaniową. Oczywiście uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności. Organ podatkowy odmawiając przyznania ulgi, pomimo spełnienia przez przedsiębiorcę wymaganych w tym zakresie warunków, powinien odmowę logicznie i przekonująco uzasadnić, a więc wskazać na ważne przyczyny negatywnej decyzji: przesłankami udzielania ulgi podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą są także „ważny interes podatnika” i „interes publiczny”, a organ podatkowy ma prawo i obowiązek sprawdzać, czy przesłanki te w konkretnej sytuacji zostały spełnione i wyraźnie określać, jakie ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają „ważnemu interesowi podatnika” lub „interesowi publicznemu”; w odniesieniu do podatnika prowadzącego działalność gospodarczą przesłanki „ważnego interesu podatnika” lub „interesu publicznego” powinny być oceniane przez pryzmat szczególnych wymogów wynikających z prawa krajowego i wspólnotowego, odnoszących się do celów, na które pomoc publiczna może być udzielona, wymienionych w art. 67b § 1 pkt 3 lit. a)” - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2009 r. (I SA/Łd 600/2009).
• ,,Nakaz uwzględniania interesu publicznego (...), oznacza (...) dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r. III SA 1838/2001, ,,Monitor podatkowy’’ 2003/7/43). Jedną zaś z takich wartości - uregulowanych konstytucyjnie - jest utrzymywanie państwa. Nie sposób więc przyjąć, że sposób powstania zaległości podatkowej - a więc np. to, czy był to skutek nadzwyczajnych, niezależnych od podatnika okoliczności, czy też jego świadome działanie - nie może być brany pod uwagę przy ocenie przesłanek z art. 67a § 1 ordynacji podatkowej.
  
  Wydając orzeczenie w trybie art. 67a § 1 ordynacji podatkowej organ administracji publicznej powinien przedstawić interpretację przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie ulgi płatniczej (tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny), a następnie uwidocznić w decyzji analizę sytuacji wnioskodawcy w ich kontekście. Organ zobowiązany jest w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2005 r. FSK 2211/2004, niepubl.)” - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2009 r. (II FSK 804/2008).
• „Podatnik prowadzący działalność gospodarczą powinien mieć na uwadze wysokość własnych dochodów oraz obciążeń i zabezpieczyć środki na ten cel. Organy podatkowe nie mogą umarzać kolejnych rat podatku firmie, która przynosi zyski. Stanowiłoby to kredytowanie działalności gospodarczej przez skarb państwa i byłoby sprzeczne z zasadą równości.” - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 maja 2009 r. (I SA/Ol 147/2009).

Przeczytaj także: Horyzont Europa w nowej odsłonie: prostszy, szybszy, bardziej strategiczny, z podwojonym budżetem