Wyniki biur i domów maklerskich 2008

Przeczytaj także: Wyniki biur i domów maklerskich I-VI 2008

Utrzymująca się od kilkunastu miesięcy bessa na Rynku Głównym zniechęciła inwestorów instytucjonalnych, którzy przenieśli kapitały z operacji kasowych na rynek derywatów. Ta strategia pogłębiła spadek notowań instrumentów finansowych w obrocie kasowym, a w konsekwencji również indeksów giełdowych, zachęcając do kontynuowania transakcji na rynku terminowym. W połowie roku, na skutek wyprzedaży polskich papierów wartościowych gwałtownie załamał się kurs złotego. W tych okolicznościach znacznie spadła rentowność przedsiębiorstw maklerskich w 2008 r. w porównaniu z 2007 r.

Suma bilansowa przedsiębiorstw maklerskich, mimo podjęcia działalności przez 4 nowe domy maklerskie i jedno biuro obniżyła się w ciągu dwunastu miesięcy z ok. 11 789 mln zł do 8 648 mln zł (o 26,6%). W ujęciu kwotowym spadek ten był większy w domach niż biurach maklerskich (odpowiednio o 2 701 mln zł i 440 mln zł). Relatywnie spadek ten w biurach i domach maklerskich był prawie taki sam (odpowiednio o 27,0% i 24,5%). Główną przyczyną tego stanu był głęboki odpływ środków pieniężnych, stanowiących główną pozycję aktywów; zasoby środków pieniężnych przedsiębiorstw maklerskich obniżyły się łącznie o 1 734 mln zł, w tym domów maklerskich o 1 664 mln zł. Także z negatywną siłą na wartość majątku przedsiębiorstw maklerskich działało obniżenie wartości krótkoterminowych należności o 983 mln zł; w domach maklerskich ich kwota zmalała o 634 mln zł (o 32,3%), zaś w biurach maklerskich o 349 mln zł (o 79,6%).

Konsekwencją takiego stanu na rynku kapitałowym był wzrost wartości instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu, spowodowany przede wszystkim spadkiem wartości akcji w tym portfelu o ponad 66,7% i przeszło 7-krotnym wzrostem wartości certyfikatów inwestycyjnych oferowanych przez domy maklerskie. Wartość instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży spadła o 12,0%, o czym również zdecydowała bardzo wysoka (wzrost o 188,2%) dynamika jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. W przedsiębiorstwach maklerskich kwota należności długoterminowych zwiększyła się prawie 3-krotnie, na co wpłynął prawie 4,5-krotny wzrost tych należności w domach maklerskich. Warto także odnotować fakt, że rozpoczęte podczas dobrej koniunktury inwestycje domów maklerskich przyniosły wzrost wartości niematerialnych i prawnych o 26,3% i o ok. 3,2% majątku trwałego, natomiast w biurach maklerskich w pierwszej pozycji odnotowano wzrost o 45,0%, a w drugiej spadek o 14,4%.

Po stronie pasywów w analizowanym okresie najbardziej obniżyły się zobowiązania krótkoterminowe, zarówno w domach (z 6 754 mln zł do 3 926 mln zł), jak i biurach maklerskich (z 1 440 mln zł do 986 mln zł). Wystąpiły także ujemne dynamiki w pozostałych pozycjach zobowiązań, lecz nie miały one (ze względu na niskie udziały) istotnego wpływu na spadek sumy bilansowej. Powstanie nowych firm oraz dokapitalizowanie niektórych domów maklerskich złagodziło skutki spadku zobowiązań. Kapitały własne wzrosły do 3 146 mln zł (o 189 mln zł), gdyż wzrosła o 50,7% wartość kapitału zakładowego domów maklerskich (z ok. 686 mln zł do 1 034 mln zł), a wygospodarowane w poprzednich okresach sprawozdawczych zyski wywarły dodatni wpływ na wzrost (o 9,9%) kapitału zapasowego. Kapitały własne biur maklerskich zwiększyły się w analizowanym okresie z 349 mln zł do 360 mln zł, na co wpłynął m. in. wzrost kapitału zakładowego o 7 mln zł.