Tydzień 35/2003 (25-31.08.2003

• W przyszłym roku amerykański deficyt ma wynieść 480mld USD, czyli ok. 4,5% PKB. W latach 2004-2008 łączne niedobory budżetowe USA mogą osiągnąć poziom 1,2bln USD, a w ciągu najbliższych dziesięciu lat 2bln USD. W ostatnim roku prezydentury Clintona nadwyżka budżetowa wyniosła ponad 235mld USD.

• Japonia to dziś druga potęga gospodarcza świata. Jej lipcowa nadwyżka w bilansie handlowym wzrosła o 7,5% r/r (wyniosła 6,7mld USD), a w porównaniu z czerwcem wzrost ten wyniósł 3,5%. Eksport to bardzo ważny element japońskiej gospodarki. Jego wartość zwiększyła się w ostatnim roku o 5,6%, a ponad jedna trzecia wzrostu PKB była wynikiem produkcji eksportowej. W drugim kwartale japońskie PKB wzrosło o 0,6%.

• Rozpoczęły się (w ramach przygotowań do konferencji ministerialnej WTO w Cancun w Meksyku) konsultacje na temat sposobu obniżania barier w handlu żywnością. Eksperci mają do 10 września przygotować propozycje rozwiązań. Liberalizacja handlu towarami, żywnością to kluczowy temat obecnej, katarskiej rundy rozmów o obniżaniu barier w handlu międzynarodowym. Negocjacje trwają od 2001 roku. To istotny dzisiaj temat, bo gospodarka światowa jest w dalszym ciągu w trudnym położeniu.

• Japońskie Kioto obrońcom środowiska naturalnego na świecie kojarzy się jako niespełniona nadzieja. USA to jeden z tych krajów, który nie zastosował się do postanowień tego światowego forum. Obowiązujące do dzisiaj w USA prawo pozwalało istniejącym od wielu lat, a dysponującym przestarzałymi instalacjami zakładom energetycznym na nie spełnianie norm emisji zanieczyszczeń. Miały one tylko obowiązek ograniczania ich w procesie modernizacji urządzeń. Rządowa Agencja Ochrony Środowiska (EPA) zapowiedziała ostatnio wprowadzenie nowych regulacji prawnych. Niestety ich treść jest daleka od oczekiwań. Specjaliści oceniają, że nowe przepisy umożliwią firmom dalsze zanieczyszczanie powietrza, a nawet w pewnych przypadkach pozwolą im na zwiększenie emisji szkodliwych substancji.

• Intel rozważa, gdzie zlokalizować swoją fabrykę, która będzie produkowała najnowszej generacji chipy wykorzystujące nanotechnologie. Kandydatami są fabryki w Izraelu i Singapurze. Modernizacja fabryki w Izraelu może kosztować 0,5-1,0mld USD. Rządy obu krajów chcąc przyciągnąć atrakcyjną inwestycję, oferują atrakcyjne granty inwestycyjne.

Mikrokomentarz do wydarzeń gospodarczych

---

Analitycy z dużą uwagą obserwują rozwój sytuacji gospodarczej w USA. Nic dziwnego. Amerykańska gospodarka jest obecnie najsilniejsza w świecie i jej stan w poważnym stopniu wpływa na koniunkturę w całej światowej gospodarce.

Rok budżetowy w USA kończy się 30 września. Wszystko wskazuje na to, że zamknie się on deficytem w wysokości ponad 400mld USD. Już dziś rząd amerykański szacuje przyszłoroczny deficyt na 480mld USD, co stanowi 4,5% PKB. Przewiduje się, że w latach 2004-2008 sumaryczne niedobory budżetowe USA przekroczą 1,2bln. USD, a w ciągu najbliższych dziesięciu lat kwota ta wzrośnie do 2bln USD. Dopiero w 2012 roku planuje się zrównoważenie budżetu, a nawet pewną nadwyżkę.

Administracja G. W. Busha przejmowała od Billa Clintona gospodarkę z nadwyżką budżetową 236mld USD. Eksperci uważają, że obecna sytuacja to przede wszystkim skutek dużego wzrostu wydatków na obronność i redukcji podatków przeforsowanych przez obecną administrację. Trzeba dodać, że w tych niepokojących szacunkach wielkości deficytu nie uwzględniono jeszcze kosztów operacji irackiej. Jak wiadomo tylko sama wojna kosztowała amerykański budżet 25mld USD, a teraz każdy miesiąc to kolejne 4mld USD.

Kłopotem administracji jest obecnie także rosnące bezrobocie, które w latach 2003-2004 będzie na poziomie 6,2%.

W zamierzeniach Białego Domu redukcja podatków miała pozostawić więcej pieniędzy u podatników, miała skłonić konsumentów do większych wydatków, a przedsiębiorstwa do śmielszych inwestycji. W rezultacie szybszy rozwój miał zwiększyć zatrudnienie i obniżyć bezrobocie, a wzrost gospodarczy zwiększyć wpływy z podatków, co miało przywrócić równowagę i zmniejszyć deficyt.

Plan wydawał się prosty i logiczny. Jednak na razie nie widać jego efektów. W drugim kwartale roku zanotowano wzrost rzędu 0,6% w stosunku do poprzedniego kwartału, jednak jest to zbyt mało, aby uznać, że planowany mechanizm rozpędzania amerykańskiej gospodarki zadziałał.