Polski rynek sztuki I poł. 2012

Przeczytaj także: Rynek sztuki 2011

W grudniu 2011 r. został opublikowany raport charakteryzujący globalny rynek inwestowania w sztukę „Art & Finance 2011” stworzony przez Deloitte Luksemburg we współpracy z ArtTactic. Wynika z niego, że rosnąca popularność globalnego rynku sztuki wywołała reakcję ze strony instytucji finansowych, szczególnie w postaci ofert art banking. Aż 83% ich przedstawicieli wyraża opinię, że duża konkurencja na rynku usług dla najbogatszych klientów wymusza na instytucjach innowacyjne podejście, czego przejawem jest włączenie usług w zakresie rynku sztuki do swojego portfolio. W badaniu wzięli udział przedstawiciele 19 dużych prywatnych banków, z siedzibą głównie w Luksemburgu, zatrudniających ponad 900 prywatnych zarządców majątkowych oraz 140 międzynarodowych specjalistów sztuki (reprezentujących m.in. galerie i domy aukcyjne) i 48 międzynarodowych kolekcjonerów sztuki, a także 34 przedstawicieli funduszy inwestycyjnych oferujących alternatywne źródła lokaty kapitału. 49 % badanych uważa, że dzieła sztuki traktuje przede wszystkim jako inwestycję, a 39% planuje w ten sposób zdywersyfikować swoje port folio. 97 % ankietowanych kolekcjonerów twierdzi jednak, że kupuje dzieła sztuki z pobudek emocjonalnych. W Polsce także zaczynają funkcjonować pierwsze fundusze inwestycyjne oferujące w swoim portfelu dzieła sztuki, a jednocześnie banki coraz chętniej zaczynają proponować swoim klientom usługę art banking.

Podsumowując

Na zakończenie pozwolę sobie zacytować fragment wywiadu z Domem Aukcyjnym Christie’s jaki się ukazał w marcowym numerze (07) Art Experts Magazine. Na pytanie o to jak w tym roku zachowa się globalny rynek sztuki wobec trwającego kryzysu, odpowiedziano: „Pozostajemy ostrożnie optymistyczni. Nasze działania opierają się na badaniu oczekiwań rynku, by dopasować naszą ofertę do wymagań klientów”. Rozwijający się prężnie polski rynek dzieł sztuki to z jednej strony kształtowanie się gustów klientów, a z drugiej strony zgodnie a brytyjskim przykładem odkrywanie nowych możliwości i segmentów rynku przez marszandów. Bez hurraoptymizmu można zaryzykować stwierdzenie że jesteśmy świadkami i uczestnikami budującego się wielowymiarowego bogactwa rodzimego rynku, a spodziewane pozytywne wyniki mogą się okazać lepsze niż planujemy.

Poniższy tekst ukazuje się w dniach, kiedy jeszcze nie do końca opadły emocje po listopadowej licytacji fotografii autorstwa Miltona H. Green należącej do likwidowanego FOZZ-u, a już dowiadujemy się, że 17 grudnia warszawski DA DESA Unicum przeprowadzi drugą aukcję kolejnych prac z tego zbioru. Pierwsza aukcja, też organizowana przez DESĘ odbyła się 8 listopada i należy dodać, że takich tłumów jak tego wieczoru jeszcze w tym miejscu nie było. Licytowano jednocześnie na 3 poziomach galerii, nie wszyscy dostali klasyczne lizaki licytacji, ostatni mieli już tylko wydrukowane kartki z numerami. Najdrożej wylicytowano fotografię ukazującą Marylin Monroe pozującą w sukni baletowej (lot 33). Cena wywoławcza 2 000 zł, estymacja 4 000 - 8 000 zł, a ostatecznie klient kupił ją za 60 000 zł + 15% opłaty aukcyjnej! Finalny obrót, tej rekordowej jak na fotografię, aukcji w Polsce zamknął się na poziomie 2,4 mln zł. 99,5% obiektów zostało sprzedanych, a średnia wylicytowana cena była dziesięciokrotnie wyższa niż wywoławcza co się chyba jeszcze nigdy nie wydarzyło. Możemy sobie pozwolić na stwierdzenie, że jesteśmy świadkami historycznego momentu w rozwoju rynku sztuki w Polsce. Dodajmy, że po raz pierwszy był licytowany w Polsce tak wielki zbiór zagranicznego artysty. Jaka będzie konsekwencja tych aukcji? Czy świat kolekcjonerów się powiększy? Czy nasz rynek będzie się dzięki temu jeszcze dynamiczniej rozwijał?

Marianna Otmianowska