Tydzień 7/2004 (09-15.02.2004)

• Komisja Europejska wyraziła zgodę na największa fuzję na europejskim rynku lotniczym, na połączenie linii lotniczych holenderskiej KLM i francuskiej Air France. Teraz decyzja ta musi jeszcze uzyskać zgodę w amerykańskim urzędzie antymonopolowym, w departamencie sprawiedliwości. Transakcja będzie polegać na wymianie akcji KLM na akcje Air France i będzie zakończona w kwietniu br. W dalszym ciągu nie jest pewna druga transakcja z udziałem Air France (chodzi o planowany sojusz z włoskimi liniami lotniczymi Alitalia).
• Według federalnego Urzędu Statystycznego, niemiecka gospodarka wzrosła w IV kw. 2003 roku o 0,2% kw./kw. W komunikacie dodano, że w IV kwartale ożywienie było wywołane zwyżką popytu krajowego. Zmniejszyła się dotychczasowa nadwyżka eksportu, gdyż tempo wzrostu importu przewyższyło eksport.
• Według Komisji Europejskiej w strefie euro w I kwartale PKB wzrośnie o 0,3%- 0,7%. Podobny wynik spodziewany jest w II kwartale. Według Eurostat w IV kwartale 2003 roku w strefie euro PKB wzrosło o 0,3% kw./kw. (w III kwartale o 0,4%).
• Według Federalnego Urzędu Statystycznego w 2003 roku niemiecki eksport wzrósł o 1,6% do 661,6mld euro, a import zwiększył się o 2,6% do 531,9mld euro.
• Według informacji urzędu statystycznego INSEE, wzrost PKB francuskiej gospodarki w IV kwartale wyniósł 0,5% kw./kw. (wobec 0,4% w III kwartale). W całym 2003 roku francuska gospodarka rozwijała się w tempie 0,2% (wobec 1,2% w 2002 roku).
• Rosyjski Gazprom całkowicie wstrzymał dostawy gazu na Białoruś. Gazprom i Białoruś są w wielomiesięcznym konflikcie w związku z nowymi cenami na rosyjski gaz. Gazprom dotychczas sprzedawał go Białorusi po 31,86 USD za 1000 m3, teraz chce stosować ceny podobne jak do zachodniej Europy, czyli po 120 USD za 1000 m3. To dodatkowa presja rosyjskiej firmy na sprzedaż udziałów w białoruskich rurociągach rosyjskiemu inwestorowi. Rosyjska firma nie odnowiła na początku roku kontraktu na dostawę gazu na Białoruś, a jedynie przesyła gaz tranzytem przez ten kraj.
• Kraje europejskie kupują w Rosji ponad połowę importowanego przez siebie gazu. Około 85% rosyjskiego gazu przesyłane jest przez terytorium Ukrainy, reszta płynie gazociągami tranzytowymi przez Białoruś.
• Według Stowarzyszenia Europejskich Producentów Samochodów (ACEA w styczniu 2004 roku w Europie Zachodniej sprzedano nowych aut o 1,6% mniej niż przed rokiem. W styczniu w ośmiu nowych państwach członkowskich UE (bez Malty i Cypru) sprzedano w sumie 61,6 tys. nowych aut, czyli mniej niż w Holandii. W Polsce sprzedano 29 610 nowych aut.
• France Telecom osiągnął w 2003 roku zysk w wysokości 3,2mld euro (w roku poprzednim wykazał straty w wysokości ponad 20mld euro).
• Łotewski parlament wprowadził dodatkowe cła na sprowadzaną z Polski subsydiowaną wieprzowinę. Będą obowiązywać do 1 maja, kiedy Łotwa i Polska staną się członkami Unii Europejskiej. Od stycznia cło na import wieprzowiny z Polski wprowadziła Litwa.

Komentarz do wydarzeń gospodarczych

---

CIĄG DALSZY SPORÓW WOKÓŁ PROJEKTU BUDŻETÓW NA LATA 2007-2013

Komisja Europejska zakończyła prace przygotowawcze związane z projektem unijnego budżetu na lata 2007-2013. Pierwsze komentarze wokół tego projektu wywołały burzliwe reakcje przede wszystkim w stolicach krajów - głównych płatników do unijnej kasy. Projekt najostrzej oprotestowały Berlin, Paryż i Londyn. Kraje te podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko, że wydatki Unii należy zamrozić na obecnym poziomie 1,0% dochodu narodowego brutto UE. Podobny pogląd prezentują Szwecja, Holandia i Austria.

W odpowiedzi na te protesty Komisja Europejska stwierdziła, że bez podwyższenia wpłat do wspólnej kasy nie da się sfinansować zarówno rozszerzania Unii (na początku do 25 państw, potem do 27, a na koniec i przyjęcia Turcji w skład Unii) jak i staje się niemożliwa realizacja najnowszych wspólnotowych celów, jak np. wydatków na nowe technologie czy ochrona granic. Stwierdziła też, że zwiększyła płatności tylko o 0,14% dochodu narodowego (tj. o 17-20mld euro rocznie) wobec żądań "szóstki" i jest to jeszcze poniżej ustalonej w 1999 roku w Berlinie granicy 1,24% GNI.

Ponieważ w trakcie przedakcesyjnych negocjacji w 2002 roku zgodzono się na zamrożenie do roku 2013 wydatków rolnych, więc proponowane zmniejszenie wpłat do budżetu według propozycji większych unijnych płatników sprowadziłoby się do ograniczenia głównie wydatków na politykę regionalną, (uderzając przede wszystkim w Polskę i Hiszpanię). Alternatywą byłyby wówczas redukcje nakładów na badania naukowe i rozwój, infrastrukturę itd. To zaś zmniejszyłoby szanse Unii na skuteczną rywalizację z USA, obniżyłoby wzrost gospodarczy i zmniejszyłoby tempo tworzenia nowych miejsc pracy. A więc pole manewru jest w tym przypadku bardzo ograniczone i dziś wydaje się, że propozycja Komisji Europejskiej jest jakimś kompromisem, który mimo protestów zostanie zaakceptowany.

W dalszym ciągu "delikatnym" pozostaje problem pomocy regionom będącym poniżej średniej 75% dochodu UE (w tym także tym w 15", które średnią 75% przekroczą 1 maja tylko z powodu statystycznego efektu rozszerzania).

Polska otrzyma w najbliższej siedmiolatce najwięcej ze wszystkich państw w UE na rozwój swoich regionów. Wydaje się jednak, że nie będziemy w stanie ich wykorzystać, bo chyba nie będzie środków na niezbędny własny wkład, a obowiązuje też reguła ograniczająca wysokość pomocy regionalnej do 4% PKB.

Niemcy aktywnie wypowiadając się w tej sprawie zaproponowały, aby ograniczając unijne wydatki do 1% europejskiego dochodu narodowego (GNI), przesunąć pieniądze pomocowe ze "starej" do "nowej" Unii. Ich zdaniem są w Unii państwa, które już skorzystały w europejskiej solidarności i wzmocniły swe gospodarki. Potrzebując tych środków o wiele mniej niż nowi członkowie Wspólnoty. Niemcy wskazują też, że gdyby ich składka miała wzrosnąć, to musieliby ciąć swoje wydatki krajowe, zwłaszcza socjalne. A to byłby krok tak niepopularny w społeczeństwie, że byłby ze szkodą dla idei tworzenia nowej, zjednoczonej Europy.

Naszym zdaniem w tej sprawie może być jeszcze "drugie dno". Może się bowiem okazać, że po zatwierdzeniu budżetu powstaną w Unii nowe inicjatywy integrujące środki nie wszystkich unijnych krajów i skierowane będą na cele przez nie uznane za strategiczne.