Tydzień 39/2003 (22-28.09.2003)

• W przyszłym tygodniu odbędzie się drugi amerykańsko-rosyjski szczyt energetyczny w Petersburgu (pierwszy przed rokiem zorganizowano w Houston), w trakcie którego delegacje USA i Rosji pod kierownictwem prezydentów George'a W. Busha i Władimira Putina będą starały się uzgodnić strategiczne formy współpracy. Przygotowania do tego spotkania zdominowały rozmowy na temat możliwości zwiększenia dostaw rosyjskiej ropy i gazu na rynek USA, oraz zwiększenia inwestycji amerykańskich w Rosji.

• Nowy rząd Iraku przedstawił w Dubaju (w trakcie spotkania światowych instytucji finansowych- BŚ i MFW) program reform, które mają zachęcić do współpracy zagranicznych inwestorów. Zakładają one między innymi możliwość przejmowania przez zagraniczny kapitał 100% udziałów w firmach irackich (jednak poza przemysłem naftowym). Irak liczy też na pomoc finansową rzędu 70mld USD. To spotkanie to etap przygotowań, w trakcie którego szacuje się koszty odbudowy Iraku przed madrycką konferencją darczyńców.

• Premier Rosji Michaił Kasjanow omawiał w Pekinie sprawy dostaw ropy oraz gazu do Chin. W planach jest budowa rurociągu Angarsk-Nachodka o przepustowości 50 mln ton ropy rocznie. Projekt przewiduje budowę nitki do chińskiego Daqin o przepustowości do 30 mln ton. Budowa liczącego 2,4 tys. km naftociągu ma kosztować 2,5mld USD. W maju tego roku rosyjski Jukos i chiński CNPC podpisały wstępne porozumienie w sprawie kontraktu na dostawy ropy do Chin od roku 2005 do 2030 za sumę 150mld USD. Od 2005 roku dostawy mają wynosić ok. 20 mln ton rocznie, a od roku 2010 wzrosną do 30 mln ton.

• USA udzieliły Turcji pożyczki w wysokości 8,5mld USD na wsparcie jej gospodarki. Kilka miesięcy temu Biały Dom wstrzymał Turcji pomoc w wysokości 15mld USD, gdy turecki parlament nie zgodził się, by USA wykorzystały teren Turcji do utworzenia tzw. północnego frontu do walki z Irakiem.

• Stany Zjednoczone są zmuszone do intensywnego poszukiwania za granicą nowych źródeł zaopatrzenia w ropę i gaz. USA importują obecnie 54% całości zużywanej ropy naftowej, a do 2020 roku udział tego importu wzrośnie do 68%. W tym samym czasie konsumpcja gazu w Stanach Zjednoczonych wzrośnie o 50%. Amerykanie znaleźli strategicznych partnerów w Rosji. Są nimi koncerny Jukos, Łukoil i Gazprom.

• Chiny są obecnie na czwartym miejscu na liście największych rynków zbytu dla towarów unijnych. Polska spadła w tym roku z czwartego na piąte miejsce.

• Chiny stały się największym dostawcą towarów na unijne rynki (44mld euro). Mają na tym rynku nadwyżkę eksportową rzędu 25mld euro.

• USA sprzedały broń łącznej wartości 13,3mld USD, co stanowi 45,5% całego światowego eksportu broni konwencjonalnej.

Mikrokomentarz do wydarzeń gospodarczych

---

Każde spotkanie przedstawicieli krajów G-7 jest z uwagą obserwowane przez świat biznesu.
To najbliższe spotkanie, (w którym uczestniczyć będą ministrowie finansów krajów najbogatszych) będzie poświęcone między innymi wartości walut na światowych rynkach. To pierwszy przypadek, kiedy G-7 będzie dyskutować nad sprawą ograniczenia interwencji rządów na tych rynkach. Temat ten wywołały USA, bo sposób ustalania walutowych kursów jest uznawany przez Biały Dom za jeden z najważniejszych mechanizmów w gospodarce światowej. Ostatnie wizyty sekretarza skarbu USA w Japonii i Chinach miały też na celu wywarcie nacisku na rządy tych krajów, by zrezygnowały z dotychczasowych praktyk w tym zakresie.
Szczególny nacisk wywierają ostatnio USA na Chiny. Zażądały one uwolnienia kursu chińskiego juana, który jest obecnie ustalany przez rząd i jest sztywno związany z amerykańskim dolarem (na poziomie 8,3 juanów za USD). Amerykańscy eksperci uważają, że juan jest niedowartościowany (o ok. 15%), co powoduje wzrost konkurencyjności towarów chińskich i sprzyja przenoszeniu produkcji z USA do Chin. Tym też tłumaczony jest wysoki deficyt handlowy USA w pierwszej połowie roku (osiągnął on wartość 285mld USD). Deficyt ten w handlu z Chinami wyniósł aż 65mld USD.

Podobne pretensje zgłaszają Amerykanie wobec rządu Japonii, który nie ukrywa, że w obecnej sytuacji gospodarczej będzie dalej starał się utrzymać kurs walutowy (ok.115 jenów za USD) korzystny dla swoich eksporterów.

Dzisiaj nic nie wskazuje na to, by Chiny i Japonia odstąpiły od dotychczasowej polityki kursowej.

Wszyscy starają się też znaleźć skuteczne rozwiązania dla przyspieszenia rozwoju gospodarczego. Po fiasku konferencji w meksykańskim Cancun wiadomo już, że takim bodźcem dla światowej gospodarki nie będzie dalsza liberalizacja handlu światowego. Także najbliższa przyszłość gospodarek czołowych potęg świata wydaje się niepewna. Co prawda w drugim kwartale tempo wzrostu PKB w USA wyniosło 3,1%, a w Japonii nawet 3,9%, jednak w Eurolandzie zanotowano spadek (-0,1%)! Trzon gospodarczy Europy już od pewnego czasu tkwi w sytuacji grożącej recesją, a koniunktura w USA jest zagrożona szybko rosnącym deficytem budżetowym, który już dziś jest szacowany na ponad pół biliona dolarów. Podobnie zagrożona jest gospodarka japońska, której rozwój jest hamowany przez olbrzymie "złe kredyty" udzielone firmom w poprzednich latach. Zatem pytanie: CO DALEJ ma coraz bardziej dramatyczną treść.