Sytuacja, w jakiej znaleźli się odbiorcy przemysłowi, jest bardzo trudna i wymaga działań skutecznych i natychmiastowych - apeluje Henryk Kaliś, przewodniczący Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu, pełnomocnik zarządu ds. zarządzania energią elektryczną i pomiarami w ZGH Bolesław. - Na teoretyzowanie o kierunkach rozwoju rynku nie ma teraz czasu. Już wyrzuciliśmy z Polski produkcję aluminium elektrolitycznego.

Jeśli nie rozwiążemy szybko problemu rosnących kosztów energii, to w ciągu 2-3 lat z Polski zniknie produkcja cynku, a w dalszej kolejności miedzi i cały energochłonny przemysł. Jeśli do tego dojdzie, to stanie się to przy pełnej świadomości Ministerstwa Gospodarki i innych urzędów państwowych.

Forum Odbiorców Energii i Gazu o negatywnych skutkach drastycznych wzrostów cen energii dla całej polskiej gospodarki pisało już pod koniec 2007 r. i przez cały rok 2008 do Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Skarbu Państwa, premiera RP, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta oraz Urzędu Regulacji Energetyki. Jak przekonuje, tylko prezes URE zrozumiał racje Forum i udzielił mu swojego wsparcia.

Kaliś ocenia, że polski sektor energetyczny po konsolidacji pionowej znalazł się w sytuacji szczególnie uprzywilejowanej w stosunku do innych branż gospodarki.

Chodzi zarówno o pracowników energetyki, posiadających pakiety socjalne, jak i strukturę organizacyjną. Według Kalisia, energetycy nigdy nie funkcjonowali w warunkach zagrożenia istnienia swoich firm, co zrodziło preferencje dla myślenia nakierowanego głównie na mechanizm przenoszenia na odbiorców wszystkich kosztów.

- W sytuacji, w jakiej się znalazł polski przemysł i polska gospodarka, takie myślenie jest katastrofalne również dla energetyków - ostrzega Kaliś.

Państwo nie pomoże

Jedną z form pomocy odbiorcom energii mogłaby być np. obniżka stawki akcyzy na energię elektryczną (akcyza wynosi obecnie 20 zł za 1 MWh), co, poza firmami energetycznymi, postulują także Ministerstwa Gospodarki i Skarbu Państwa oraz URE. Rozwiązanie odrzuca jednak resort finansów.

- W Ministerstwie Finansów nie są prowadzone obecnie prace legislacyjne mające na celu obniżkę stawki akcyzy na energię elektryczną - informuje Witold Lisicki z MF.

Jak przypomina Lisicki, Polska jest zobligowana do stosowania pozytywnej stawki akcyzy na energię elektryczną na podstawie przepisów Dyrektywy Rady 2003/96/WE z 27 października 2003 r.

w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej.

Obowiązująca wPolsce stawka akcyzy na energię elektryczną nie została zmieniona od momentu jej wprowadzenia, tj. od roku 2002. Wczasie kryzysu finansowego każdy wpływ pieniędzy do budżetu państwa jest cenny, a wpływy z akcyzy na energię do małych nie należą.

- W 2008 r. wpływy do budżetu z podatku akcyzowego od energii elektrycznej wyniosły ok. 2,6 mld zł - informuje Witold Lisicki. W Polsce nie stosuje się także innych zwolnień, z których mogą korzystać odbiorcy w innych krajach Unii Europejskiej.

Tadeusz Skoczkowski, prezes Krajowej Agencji Poszanowania Energii, przypomina, że istnieje np. dyrektywa, która pozwala państwom członkowskim stosować obniżki podatku od zużycia produktów energetycznych wykorzystywanych do ogrzewania oraz energii elektrycznej dla firm działających w najbardziej energochłonnych obszarach gospodarki lub firm, które zobowiązały się do oszczędności energii.

- Przedsiębiorstwa takie będą mogły uzyskać nawet całkowite zwolnienie podatkowe, a firmy działające w obszarach nie uznawanych za szczególnie energochłonne będą mogły uzyskać do 50 proc. zwolnienia podatkowego - podkreśla prof. Skoczkowski.

Tyle że - jak informuje Ministerstwo Finansów - polskie przedsiębiorstwa z tych rozwiązań korzystać nie mogą. Jak podkreśla Witold Lisicki, państwo członkowskie nie jest bowiem zobowiązane implementacją przedmiotowego przepisu, stąd też nie można mówić o bezpośredniości stosowania fakultatywnego przepisu.