eGospodarka.pl

eGospodarka.plWiadomościGospodarkaRaporty i prognozy › Po co nam ekonomia behawioralna w urzędach?

Po co nam ekonomia behawioralna w urzędach?

2019-06-18 12:54

Po co nam ekonomia behawioralna w urzędach?

Po co nam ekonomia behawioralna w urzędach? © Wrangler - Fotolia.com

PRZEJDŹ DO GALERII ZDJĘĆ (2)

1 mld USD zaoszczędzony na rachunkach za prąd oraz o 6 mln ton CO₂ mniej. To bilans oszczędności amerykańskich gospodarstw domowych, które wygenerowane zostały z pomocą technik behawioralnych. Po ekonomię behawioralną coraz częściej sięga się również w naszym kraju. Najświeższe dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazują, że rozwiązania behawioralne stosuje już co druga komórka organizacyjna rodzimych urzędów centralnych. Przykładem są tu m.in. usługa e-PIT oraz dodatkowe oszczędzanie w ramach PPK.
Ekonomia behawioralna to stosunkowo młoda nauka, której głównym zadaniem jest opisywanie przyczyn leżących u podstaw nieracjonalności naszych zachowań. Jej popularyzacji dokonał amerykański psycholog i ekonomista, Daniel Kahneman, którego osiągnięcia badawcze w tej dziedzinie uhonorowano w 2002 roku nagrodą Nobla. Wiedza behawioralna daje nam nie tylko możliwości upraszczania procesów i podnoszenia efektywności, ale również redukcji kosztów. Znajduje ona zastosowanie tak w działalności biznesowej, jak i w administracji publicznej.

Polska perspektywa


Dotychczas wiedzę odnośnie rozwoju innowacji natury behawioralnej w sektorze publicznym czerpaliśmy przeważnie z opracowań autorstwa Banku Światowego czy OECD. Na rodzimym rynku tego rodzaju analiz brakowało. Z tego też powodu Instytut Ekonomiczny postanowił zbadać, jak z zastosowaniem ekonomii behawioralnej radzą sobie polskie urzędy.

Polskie urzędy wciąż umiarkowanie korzystają z innowacji behawioralnych, które mają tam raczej charakter organiczny niż zinstytucjonalizowany. Obserwujemy jednak coraz większe zainteresowanie administracji centralnej tego rodzaju praktykami. Obecnie co druga przebadana przez nas jednostka publiczna deklaruje stosowanie przynajmniej jednej z najbardziej popularnych form interwencji behawioralnych – mówi Agnieszka Wincewicz-Price, kierownik zespołu ekonomii behawioralnej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Ekonomia behawioralna dysponuje wieloma narzędziami. Najczęściej stosowane są różnego rodzaju uproszczenia. Jest to stosunkowo najmniej wymagające i najtańsze narzędzie. Z danych PIE wynika, że w Polsce sięga po nie aż 77% urzędów administracji centralnej, czego przykładem jest projekt obywatel.gov.pl oraz inicjatywa prostego języka. Istotą tych i podobnych przedsięwzięć jest porządkowanie i syntetyzowanie informacji, upraszczaniu procedur oraz umożliwienie obywatelowi wykonania kilku zwykle czasochłonnych czynności w jednym czasie. Aż 52% instytucji publicznych wykorzystuje technikę przybliżania konsekwencji - drugie najbardziej popularne narzędzie behawioralne stosowane w polskiej administracji publicznej. Polega ona na dostarczaniu ludziom adekwatnych informacji zwrotnych i uświadamianiu o odległych lub abstrakcyjnych konsekwencjach ich działań. Trzecim najchętniej wykorzystywanym narzędziem behawioralnym (50%) jest odwoływanie się do norm społecznych poprzez eksponowanie informacji o pożądanych zachowaniach otoczenia (sąsiadów, mieszkańców danego miasta czy kraju) i skłanianiu grupy docelowej do naśladowania ich dobrych praktyk.

Bardziej wymagającym, a czasem też kontrowersyjnym narzędziem są popularne w sferze działań komercyjnych ustawienia domyślne. W polskiej administracji – statystycznie rzecz biorąc - jest to obecnie najmniej popularna technika behawioralna. Wykorzystano ją jednak w dwóch bardzo ważnych projektach publicznych: pracowniczych planach kapitałowych (PPK) oraz usłudze „Twój e-PIT”. Przykładem zastosowania ustawień domyślnych w biznesie są wszelkiego rodzaju subskrypcje wykorzystujące mechanizm automatycznego przedłużania abonamentu. Upowszechnienie tych i wielu innych form wykorzystania narzędzi behawioralnych mogłoby istotnie podnieść efektywność pracy administracji publicznej i stanowić ważne wsparcie działań podejmowanych przez obywateli.

fot. mat. prasowe

Popularność wybranych technik behawioralnych w badanych urzędach

Ekonomia behawioralna dysponuje wieloma narzędziami. Najczęściej stosowane są różnego rodzaju uproszczenia.


Przykłady ze świata


Najnowocześniejsze administracje na świecie już od dekady korzystają z dorobku ekonomii behawioralnej. Bazujące na niej innowacyjne rozwiązania stosują obecnie instytucje publiczne ze 136 państw całego świata. Liderami są Wielka Brytania, Dania, Holandia, USA, Kanada, Australia i Singapur.
Dobrym przykładem skutecznej interwencji behawioralnej ze świata są ustawienia domyślne dotyczące procedur zaciągania kredytów studenckich w Holandii. Wystarczyło obniżyć domyślną kwotę pożyczki, a nowe zobowiązania studentów spadły o 72%! Gdy zaś z podręcznego menu prezentowanych studentom opcji usunięto najwyższą możliwą kwotę, to odsetek osób ją wybierających spadł z 52 do 23 proc. - podkreśla Paweł Śliwowski, analityk w zespole ekonomii behawioralnej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Co dalej?


Aby polskie urzędy mogły lepiej wykorzystać potencjał ekonomii behawioralnej w projektowaniu i realizacji polityk publicznych, należałoby wprowadzić do procedury oceny wpływu regulacji analizę behawioralną.
Metody badań behawioralnych mogą pomóc w lepszej diagnozie przyczyn wielu problemów społeczno-gospodarczych. Na szczególną uwagę zasługują randomizowane eksperymenty z udziałem grup kontrolnych, testujące możliwe skutki nowych rozwiązań przed ich wdrożeniem. Metoda ta jest powszechną praktyką wśród światowych liderów behawioralnych innowacji. Warto zainwestować czas i zasoby w celu upowszechnienia badań eksperymentalnych w polskiej administracji - podsumowuje Agnieszka Wincewicz-Price.

oprac. : eGospodarka.pl

Oceń

0 1

Podziel się

Poleć na Wykopie Poleć w Google+

Poleć artykuł znajomemu Wydrukuj

Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ

Komentarze (0)

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Wpisz nazwę miasta, dla którego chcesz znaleźć jednostkę ZUS.

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo: