Po 1989 r. najwyższy priorytet w sektorze ochrony środowiska został nadany przywracaniu czystości wód. Dostosowany do wymogów dyrektyw UE (głównie Ramowej Dyrektywy Wodnej) Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych zakłada wyposażenie do 2015 r. wszystkich aglomeracji powyżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków komunalnych. W latach 2000-2009 przybyło 736 oczyszczalni ścieków komunalnych, z czego aż 392 oczyszczalnie o podwyższonej redukcji związków azotu i fosforu. Pozytywne zmiany odnotowano w gospodarce odpadami. W 2009 r. całkowita ilość wytworzonych odpadów (z wyłączeniem odpadów komunalnych) zmniejszyła się o ok. 12 % w porównaniu do roku 2000 r. Pozytywnym aspektem w gospodarce odpadami komunalnymi jest wzrost liczby ludności objętej zorganizowaną zbiórką odpadów. W 2009 r. wyniosła ona 79,1 %.

W związku z Międzynarodowym Rokiem Bioróżnorodności 2010 warto zwrócić uwagę na szczególne osiągnięcia naszego kraju w tym zakresie. Polska zaliczana jest do grupy państw europejskich o najwyższym wskaźniku różnorodności biologicznej, zarówno pod względem ilości gatunków, jak również walorów środowiskowych. Ponadto stale podejmuje nowe działania mające na celu zachowanie bioróżnorodności np. poprzez rozbudowę sieci NATURA 2000. Obecnie (listopad 2010 r.) funkcjonuje 141 obszarów specjalnej ochrony ptaków (OSO) oraz 364 specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO), zaś kolejne 459 obszary oczekują na zatwierdzenie Komisji Europejskiej.

Nakłady na ochronę środowiska

Poziom nakładów na ochronę środowiska (tj. nakładów na środki trwałe i kosztów bieżących w sektorze publicznym, gospodarczym, usług ochrony środowiska oraz gospodarstw domowych) zwiększył się z 39,9 mld zł w 2000 r. do 45,4 mld zł w 2009 r., natomiast ich udział w PKB zmniejszył się odpowiednio z 4,5 % do 3,4%.

Nakłady na ochronę środowiska (nakłady na środki trwałe i koszty bieżące) netto (ceny stałe 2009 r.)

Kliknij aby powiększyć

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska wzrosły z poziomu 6,5 mld zł w 2000 roku do poziomu 10,7 mld zł w 2009 r., tj. o 64,6%. Od kilku lat udział środków własnych inwestorów oscyluje wokół 50,0% ogólnych nakładów na środki trwałe służące ochronie środowiska. W 2000 r. stanowiły one 53,4%, zaś w 2009 r.- 46%. Niewielki udział środków z budżetu centralnego w tych inwestycjach - 2,2 % w 2000 r., jeszcze zmalał i w 2009 r. stanowił 0,5%. Podobną tendencję obserwuje się analizując udział środków z budżetów województw. Jedynie udział środków z budżetów powiatów i gmin (współudział) utrzymuje się na podobnym poziomie. Znacznie wzrósł natomiast udział środków z zagranicy: z 3,9% w 2000 roku do 18,9% w roku 2009.

W 2009 r. oddano do eksploatacji 82 oczyszczalnie ścieków komunalnych i przemysłowych o łącznej przepustowości 0,1 mln m3/dobę, co stanowiło zaledwie 25% oczyszczalni oddanych w 2000 r. Obecnie buduje się obiekty o mniejszej przepustowości, bardziej dostosowane do lokalnych potrzeb. W porównaniu z 2000 r. nowo oddane do eksploatacji oczyszczalnie ścieków miały przepustowość o 9% mniejszą. W 2009 r. przekazano do eksploatacji 5,3 tys. km sieci kanalizacyjnej odprowadzającej ścieki oraz 846 km sieci kanalizacyjnej na wody opadowe, co w porównaniu z 2000 r. daje wzrost efektów odpowiednio o 12,2% i 146,6%.

W zakresie ochrony powietrza, oddano do użytku urządzenia do redukcji zanieczyszczeń pyłowych o zdolności 8,7 tys. ton/rok oraz neutralizacji zanieczyszczeń gazowych o zdolności 24,8 tys. ton/rok, co stanowi - w porównaniu z rokiem 2000 - spadek efektów o 95% w przypadku redukcji zanieczyszczeń pyłowych i o 86% w odniesieniu do efektów służących neutralizacji zanieczyszczeń gazowych.

W 2009 r. oddano do użytku urządzenia i instalacje do unieszkodliwiania odpadów o łącznej wydajności 0,9 mln ton/rok. W porównaniu z 2000 r. nastąpił 7% wzrost wydajności tych urządzeń.