Rynek pierwszej pracy: stanowisko juniora, doświadczenie mida i zarobki jak na starcie kariery

Przeczytaj także: Tysiące CV na jedno ogłoszenie. Juniorzy zalewają rynek pracy

Autorzy raportu „Junior na rynku pracy” przygotowanego przez portale rocketjobs.pl i justjoin.it. przeanalizowali ponad 75 tys. ofert pracy opublikowanych od stycznia 2020 do czerwca 2026 r. oraz przeprowadzili badanie metodą CAWI wśród 331 kandydatów w wieku 18–28 lat. Wnioski są jednoznaczne: słowo „junior” coraz częściej opisuje jedynie poziom stanowiska lub wynagrodzenia, a nie realny punkt startu kariery.

Diagnozę rynku młodzi stawiają zgodnie: 94% badanych uważa, że firmy zatrudniają dziś juniorów mniej chętnie niż kiedyś (67,4% „zdecydowanie tak”, 26,8% „raczej tak”). Skalę problemu widać już na etapie samych aplikacji. Co piąty badany, aby dostać pierwszą pracę, musiał wysłać od 31 do 70 CV, co dziesiąty od 71 do 150, a kolejne 10,7% przekroczyło próg 150 zgłoszeń. Poszukiwania najczęściej trwają do trzech miesięcy, ale dla 8,5% respondentów ciągną się już ponad rok, a 34,8% wciąż aktywnie szuka pracy.

Konsekwencje wykraczają poza CV. Niemal połowa młodych (46,9%) wciąż mieszka z rodzicami, 41% wynajmuje, a jedynie 12,1% ma własne mieszkanie. Dla wielu wejście na rynek pracy nie jest krótkim etapem przejściowym, lecz stanem rozciągniętym na miesiące, z realnymi skutkami życiowymi.

Barierą nie są pieniądze, tylko doświadczenie i cisza rekruterów.

Wbrew powszechnemu przekonaniu głównym problemem juniorów nie są pieniądze. Niewystarczające wynagrodzenie jako barierę wskazało zaledwie 14,4% badanych. Realnymi przeszkodami okazują się: wymagane doświadczenie nawet na stanowiska juniorskie (81,2%), brak odpowiedzi ze strony rekruterów (78,5%) oraz zbyt mało ofert dla początkujących (70,1%).

Znamienne jest to, że cisza po stronie pracodawcy wyprzedza w rankingu barier nawet niedobór ofert - candidate experience przestaje być miękkim dodatkiem do employer brandingu, a staje się twardą barierą wejścia na rynek. Uwagę zwracają też dwie bariery, o których mówi się rzadko: brak sieci kontaktów (37,6%) i brak wiedzy, jak wyróżnić się w CV lub portfolio (34,2%). Obawa przed AI i automatyzacją zajmuje dopiero siódme miejsce (21,5%)

Co więcej, dla 74,8% młodych najważniejsza w pierwszej pracy jest możliwość nauki i rozwoju, ponad dwukrotnie częściej wskazywana niż wynagrodzenie (36,6%). Dalej plasują się elastyczność, czyli praca zdalna lub hybrydowa (29%), oraz kultura organizacyjna i atmosfera (25,9%). Najniżej, co może zaskakiwać, ląduje jasna ścieżka awansu (12,6%).

Dane pokazują, że głównym problemem juniorów nie są dziś oczekiwania finansowe, ale trudność w dostosowaniu się do nowych realiów rynku pracy. Mamy do czynienia z redefinicją ról juniorskich – firmy coraz rzadziej szukają wyłącznie potencjału, a częściej osób, które już na starcie mogą wnieść do organizacji konkretne umiejętności. Jeżeli ponad 80% kandydatów spotyka się z wymaganiem doświadczenia na stanowiskach juniorskich, nie jest to wyjątek, ale wyraźny trend.

Jednocześnie pracodawcy muszą jasno komunikować, co w ich organizacji oznacza poziom juniorski. Jeżeli firma oczekuje kompetencji, które kilka lat temu przypisywano midom, powinna nazwać je wprost oraz wyjaśnić, jakie wsparcie i możliwości rozwoju oferuje – Paulina Świątkiewicz, HR Business Partner w rocketjobs.pl i justjoin.it

Dwa rynki, dwa kierunki: IT kurczy się, reszta rośnie

Analiza ofert z portali rocketjobs.pl i justjoin.it pokazuje, że sytuacja mocno różni się między branżami. W sektorze IT udział ofert dla juniorów spadł do zaledwie 4,8% wszystkich ogłoszeń, wobec 12% jeszcze w latach 2021 - 2022.

Poza IT trend jest odwrotny: udział ofert dla początkujących rośnie trzeci rok z rzędu i sięgnął 21,5% w 2026 roku. W obu segmentach wynagrodzenia juniorów rosną jednak wolniej niż inflacja, a widełki płacowe wyraźnie się zawężają.

Wyższe wymagania, płaskie stawki i coraz węższe widełki

Rosnącym oczekiwaniom nie towarzyszy wzrost wynagrodzeń. W IT dolna granica mediany widełek zatrzymała się na 6 000 zł brutto i utrzymuje się tam od czterech lat, a górna oscyluje wokół 8 300 zł, od 2021 roku urosła o niecałe 4%, czyli realnie znacznie poniżej skumulowanej inflacji.

Poza IT obie granice idą w przeciwne strony: dolna rośnie konsekwentnie z 4 000 zł do 5 275 zł w 2026 r., a górna spadła z 6 200 zł w 2021 r. do 5 396 zł w 2025 r. i odbiła dopiero do 5 800 zł, wciąż poniżej poziomu sprzed pięciu lat.

Skutkiem jest gwałtowne zawężenie widełek płacowych: w IT z 4 000 zł rozpiętości w 2021 r. do 1500 - 2500 zł w kolejnych latach, a poza IT z 1700 zł do zaledwie 396 - 525 zł. Dla kandydata oznacza to brak pola do negocjacji. Stawka jest dziś wąsko zdefiniowana przez pracodawcę, zanim jeszcze zacznie się rozmowa.

AI podnosi próg wejścia, ale to juniorzy są jej najintensywniejszymi użytkownikami

Raport obala też mit młodych obawiających się sztucznej inteligencji. 83% juniorów korzysta z narzędzi AI codziennie lub kilka razy w tygodniu, a jedynie 39,1%. postrzega tę technologię jako realne zagrożenie dla swojej pozycji na rynku, a 32,5% nie czuje zagrożenia.

Jednocześnie to właśnie samodzielna nauka i projekty własne (45,2%), a nie studia czy staże, najczęściej pomagają młodym przygotować się do wejścia na rynek pracy. Zmienia się też strona popytowa: znajomości AI wymaga już 16,8% juniorskich ogłoszeń w IT, wobec 2% poza sektorem technologicznym.

Trwała zmiana zasad, a nie chwilowe zaburzenie

Autorzy raportu podkreślają, że obecna sytuacja to nie chwilowe zaburzenie, lecz trwała zmiana zasad wejścia na rynek pracy. Rekomendują kandydatom inwestowanie w portfolio, projekty własne i sieć kontaktów, a pracodawcom uczciwe definiowanie wymagań stanowisk juniorskich oraz inwestowanie w onboarding i mentoring, by za kilka lat nie zabrakło im wykwalifikowanych midów i seniorów.

O raporcie
Raport „Junior na rynku pracy” powstał we współpracy z partnerami merytorycznymi: Capgemini i Rafinerią Gdańską, a także z partnerem wspierającym Reply - na podstawie analizy ponad 75 tys. ofert pracy opublikowanych na portalach rocketjobs.pl i justjoin.it od stycznia 2020 do czerwca 2026 r. oraz badania metodą CAWI przeprowadzonego w czerwcu 2026 r. wśród 331 kandydatów w wieku 18–28 lat. rocketjobs.pl to portal z ofertami pracy dla szerokiego rynku pracy umysłowej, a justjoin.it wiodąca platforma rekrutacyjna dla branży IT w Polsce.