70 proc. firm ma AI w swojej strategii, tylko 28 proc. mierzy zwrot z tej inwestycji

Przeczytaj także: Koniec zachwytu nad AI? Biznes analizuje zwroty z tej inwestycji

Wraz z upowszechnianiem się pierwszych zastosowań AI w organizacjach coraz ważniejsze staje się pytanie o to, czy rzeczywiście zmienia ono sposób działania firmy.

Wyniki badania SAP Polska „AI Readiness Index. Droga do autonomicznego przedsiębiorstwa” pokazują, że AI jest już wyraźnie obecne na poziomie strategicznych deklaracji – 7 na 10 badanych menedżerów wskazuje, że jest częścią strategii ich obszaru. W wielu przypadkach za tymi deklaracjami idą też konkretne efekty. Niemal 3/4 badanych zna przynajmniej jeden kluczowy proces w swoim dziale lub zespole, którego efektywność wzrosła dzięki wdrożeniu AI.

Adopcja AI nie przebiega jednak równomiernie. Bo choć w części organizacji badanych przez SAP Polska technologia zdążyła już wejść do codziennej pracy i przynieść efekty w konkretnych procesach, to równolegle widoczne są oznaki punktowego lub nietrwałego wykorzystania AI.

Martwe subskrypcje: dostęp nie oznacza adopcji

59 proc. badanych wskazuje, że z dostępnych rozwiązań regularnie korzysta większość uprawnionych pracowników. Jednocześnie niemal 4 na 10 dostrzega problem tzw. martwych subskrypcji, czyli narzędzi AI, które zostały udostępnione pracownikom, ale nie weszły do ich codziennego użycia.

Martwe subskrypcje pokazują, że wdrożenie może zatrzymać się na etapie formalnej dostępności narzędzia, bez jego rzeczywistego osadzenia w codziennych zadaniach i procesach.

Menedżerowie dostrzegają też inne wyzwania. 34 proc. obserwuje spadek początkowego zainteresowania AI, a 30 proc. wskazuje na przypadki fasadowego posiadania narzędzi, które są dostępne, ale wykorzystywane jedynie sporadycznie.

Samo udostępnienie narzędzi nie przesądza więc o tym, że zostaną one na stałe włączone w sposób pracy zespołów. Wyzwaniem staje się przejście od pierwszych wdrożeń i pojedynczych sukcesów do modelu, w którym AI jest regularnie wykorzystywana i trwale osadzona w procesach biznesowych.

Coraz większego znaczenia nabiera zdolność organizacji do trwałego wdrażania AI w codzienną pracę zespołów oraz integrowania jej z procesami biznesowymi. To właśnie stopień takiego osadzenia decyduje o tym, czy AI staje się źródłem trwałej wartości biznesowej.

Operacyjne usprawnienia a mierzalna wartość

Co ciekawe, obserwacje menedżerów stosunkowo rzadko przekładane są na regularny pomiar tego, jak AI jest wykorzystywana i jaką wartość faktycznie przynosi. Najczęściej organizacje monitorują bezpośrednie efekty operacyjne: 41 proc. badanych wskazuje na pomiar oszczędności czasu, a 39 proc. – czasu trwania procesów.

Poziom wykorzystania narzędzi AI w zespole monitoruje już jednak mniej, bo 31 proc. Zwrot z inwestycji w AI analizuje natomiast tylko 28 proc. menedżerów.

Wiele organizacji potrafi już uchwycić bezpośrednie efekty wykorzystania AI, takie jak krótszy czas realizacji procesów czy oszczędność czasu pracy. Znacznie trudniejsze jest jednak przełożenie tych korzyści na całościową ocenę wartości biznesowej i sprawdzenie, czy AI rzeczywiście staje się trwałym elementem sposobu działania firmy. To właśnie odróżnia etap eksperymentowania od bardziej dojrzałego wykorzystania technologii.

Sama obecność AI w strategii czy udostępnianie kolejnych narzędzi nie przesądza jeszcze o dojrzałości organizacji. Kluczowe staje się połączenie AI z procesami biznesowymi i danymi przedsiębiorstwa, tak aby technologia mogła realnie wspierać sposób działania organizacji i przynosić mierzalne efekty. Kolejny etap wymaga trwałej adopcji, osadzenia AI w kluczowych procesach oraz systematycznego mierzenia efektów biznesowych – mówi Piotr Ferszka, Prezes Zarządu SAP Polska.

Od asystentów do autonomii

Znaczenie pomiaru efektów rośnie wraz z przechodzeniem od AI wspierającej pojedyncze zadania do rozwiązań, które mogą samodzielnie realizować kolejne elementy procesów biznesowych. Im większy jest zakres działań powierzany agentom AI, tym ważniejsze staje się wcześniejsze określenie, jakiej wartości biznesowej oczekuje organizacja i w jaki sposób będzie ją mierzyć.

Skalowanie AI nie oznacza w końcu wyłącznie udostępniania technologii większej liczbie pracowników. Wraz z rosnącą dojrzałością zmienia się także rola, jaką może ona pełnić w organizacji. Na pierwszym etapie AI najczęściej wspiera człowieka w realizacji konkretnych zadań.

Bardziej zaawansowane zastosowania zakładają wykorzystanie agentów AI, które mogą samodzielnie realizować kolejne etapy procesu, reagować na zmieniające się warunki i podejmować określone działania w ramach ustalonych zasad.

Taki sposób wykorzystania AI stawia przed firmą większe wymagania, niż korzystanie z pojedynczych narzędzi wspierających pracowników. Jeśli technologia ma wykonywać część operacji, musi działać w kontekście rzeczywistych procesów biznesowych, korzystać z właściwych danych i funkcjonować w jasno określonych granicach.

Równie istotne staje się precyzyjne określenie, za jakie zadania może odpowiadać system, w których momentach konieczna jest decyzja człowieka oraz w jaki sposób oceniane będą rezultaty jego działania.

AI nie zmienia jedynie sposobu pracy ludzi. Zmienia sposób funkcjonowania całych przedsiębiorstw. Przewagę konkurencyjną zyskają te organizacje, które nie tylko wdrożą tę technologię, ale też dostosują do niej fundamenty swojego biznesu. AI pozwala szybciej podejmować decyzje, zwiększać produktywność i reagować na zmiany w czasie rzeczywistym, jednak warunkiem wykorzystania tego potencjału jest świadoma transformacja organizacji.

Naturalnym kierunkiem tej zmiany jest autonomiczne przedsiębiorstwo, w którym systemy przejmują coraz większą część bieżącej egzekucji, a ludzie mogą skoncentrować się na bardziej wymagających zadaniach, rozwoju kolejnych obszarów i innowacjach. W ciągu kilku lat przewagą konkurencyjną nie będzie dostęp do AI, lecz umiejętność zarządzania przedsiębiorstwem, w którym część procesów realizowana jest autonomicznie" – podkreśla Piotr Ferszka.

O dojrzałości coraz bardziej świadczy zdolność firmy do przełożenia technologii na trwały sposób działania – nie tylko jej regularnego wykorzystania i osadzenia w procesach biznesowych, ale też konsekwentnego mierzenia osiąganych rezultatów. To na tym fundamencie można przechodzić od punktowego wsparcia pracowników do coraz bardziej zaawansowanego powierzania AI zadań i operacji, przy zachowaniu jasno określonych granic odpowiedzialności.

O badaniu „AI Readiness Index. Droga do autonomicznego przedsiębiorstwa”
Badanie SAP Polska „AI Readiness Index. Droga do autonomicznego przedsiębiorstwa” zostało przeprowadzone w sierpniu 2026 roku metodą CAWI przez platformę analityczno-badawczą UCE RESEARCH. Wzięło w nim udział 411 menedżerów (N=411) z firm zatrudniających co najmniej 50 pracowników, mających wpływ na decyzje dotyczące wydatków IT w swoich zespołach lub obszarach biznesowych. Warunkiem udziału w badaniu było wykorzystywanie w organizacji co najmniej jednego rozwiązania AI w codziennej pracy.

Respondenci reprezentowali różne szczeble zarządzania, obszary biznesowe, branże oraz firmy różnej wielkości. Badanie dotyczyło poziomu adopcji i wykorzystania AI w organizacjach oraz gotowości ludzi, danych i procesów do bardziej zaawansowanego wykorzystania sztucznej inteligencji.