Obowiązkowe czipowanie psa i kota. Co zmienia nowa ustawa KROPiK?

Przeczytaj także: Ile kosztuje opieka nad zwierzętami domowymi podczas urlopu?

Nowe przepisy zakładają obowiązkowe czipowanie psów oraz wybranych grup kotów. Celem regulacji jest ograniczenie bezdomności zwierząt, poprawa ich identyfikowalności w przypadku zaginięć oraz uporządkowanie krajowego systemu rejestracji zwierząt towarzyszących.

Wpisów do rejestru i ich aktualizacji będą dokonywać lekarze weterynarii oraz oddziały ARiMR. Identyfikacja zwierząt będzie oparta na mikroczipach wszczepianych podskórnie.

Wprowadzenie systemu KROPiK stanowi istotną zmianę regulacyjną w obszarze identyfikacji zwierząt domowych w Polsce. Z perspektywy właścicieli oznacza to przede wszystkim większe bezpieczeństwo i możliwość szybszego odnalezienia pupila w przypadku zaginięcia. Mikroczip umożliwia jednoznaczną identyfikację zwierzęcia i jego szybkie powiązanie z właścicielem. Sam zabieg wszczepienia jest prosty, krótki i wykonywany w gabinecie weterynaryjnym – mówi Sebastian Przeniosło, prezes Farm Innovations S.A.

Dla branży weterynaryjnej oraz podmiotów zajmujących się identyfikacją zwierząt wiąże się to z przyspieszeniem procesów cyfryzacji danych, ujednoliceniem standardów rejestracji oraz szerszymi możliwościami rozwoju systemów identyfikacji i integracji informacji o zwierzętach – dodaje Sebastian Przeniosło.

Zabieg znakowania trwa kilka sekund i nie wymaga jakiejkolwiek formy znieczulenia. Mikroczipy są pasywnymi, biokompatybilnymi urządzeniami, bezpiecznymi dla zwierząt i służącymi do ich identyfikacji – nie umożliwiają ich lokalizowania.

Farm Innovations S.A. dotychczas uczestniczyła w procesach identyfikacji blisko 130 tys. zwierząt, w tym w przeważającej mierze zwierząt gospodarskich. Doświadczenia z realizowanych wdrożeń pokazują znaczenie trwałej identyfikacji w zarządzaniu populacją oraz w usprawnianiu procesów ewidencji i kontroli zwierząt.

Z danych branżowych wynika, że w Polsce żyje ok. 15 mln psów i kotów, a rocznie populacja zwierząt domowych rośnie o ponad milion. Według analiz Farm Innovations S.A.: po uwzględnieniu faktu, że około 20 proc. psów może być już zaczipowanych, obowiązek identyfikacji może objąć jeszcze około 6,5 mln zwierząt. W przypadku kotów, jeśli regulacje obejmą mniej więcej połowę ich populacji, liczba zwierząt wymagających oznakowania może wynieść około 3,5 mln.

Obowiązek identyfikacji dotyczyć będzie zarówno zwierząt posiadających właścicieli, jak i tych przebywających w schroniskach czy domach tymczasowych. W przypadku psów system ma mieć charakter powszechny i obejmować całą populację. Koty będą musiały zostać oznakowane najpóźniej do ukończenia 3. miesiąca życia lub przed przekazaniem do nowego opiekuna. Decyzję o oznakowaniu i rejestracji kotów wolnożyjących podejmą gminy. Z obowiązku wyłączone pozostaną natomiast koty farmerskie, żyjące w gospodarstwach rolnych.

Ustawa określa maksymalne opłaty za identyfikację i rejestrację: do 100 zł dla zwierząt nieoznakowanych oraz do 50 zł dla już oznakowanych. Zakłada ona także sankcje dla właścicieli, którzy nie wywiążą się z obowiązku. Za brak wszczepionego mikroczipu lub niezgłoszenie zwierzęcia do rejestru przewidziano kary grzywny w wysokości do 5000 zł.

System KROPiK ma zostać zintegrowany z aplikacją mObywatel, co umożliwi właścicielom dostęp do wybranych informacji, w tym danych o szczepieniach. Rejestr będzie miał charakter centralny i jednolity, w odróżnieniu od dotychczasowych, rozproszonych baz danych.

Przepisy mają wejść w życie po dwóch latach od ich ogłoszenia. W tym czasie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) ma przygotować i uruchomić centralny system rejestracji.

Doświadczenia z innych krajów pokazują, że obowiązkowe czipowanie może znacząco ograniczyć skalę problemu bezdomności zwierząt. W Wielkiej Brytanii po wprowadzeniu obowiązku czipowania psów w 2016 r. liczba zwierząt trafiających pod opiekę samorządów spadła o ok. 66% w latach 2016–2021 (raport Battersea Dogs&Cats Home, 2021).