Kobiety na rynku pracy 2026. GUS pokazuje skalę wyzwań po urodzeniu dziecka

Przeczytaj także: Mama wraca do pracy 2013

Dojrzałe macierzyństwo w polskim wydaniu

Statystyczna kobieta, która została matką w Polsce w 2025 r., miała ponad 31 lat i była o 5 lat starsza niż 25 lat temu. Jeśli rodziła po raz pierwszy, była nieco młodsza i miała średnio niespełna 30 lat (najmłodsza 13 lat, a najstarsza 54 lata). O ile decydowała się na urodzenie drugiego dziecka, to zazwyczaj dwa lata po pierwszym porodzie.

Choć od wielu lat średni wiek pań rodzących dziecko rośnie, to Polki są wciąż jednymi z młodszych matek w Europie. W 2024 roku najmłodszymi matkami były mieszkanki Bułgarii – rodząc dziecko miały średnio nieco ponad 28 lat, najstarszymi zaś mieszkanki Irlandii - blisko 33 lata.

Kim jest statystyczna mama?

Najwięcej kobiet urodziło dzieci w miastach województwa mazowieckiego. Najczęściej polska mama miała wykształcenie wyższe i była mężatką, a na powitanie swojego pierwszego potomka zdecydowała się już w pierwszym roku trwania małżeństwa.

Choć zdecydowana większość kobiet rodzących w naszym kraju posiada obywatelstwo polskie, obraz macierzyństwa dopełniają cudzoziemki. W tej grupie dominują obywatelki Ukrainy i Białorusi – ich nowonarodzone dzieci stanowiły w zeszłym roku aż 83% wszystkich urodzeń wśród cudzoziemek mieszkających w Polsce.

Wtorek to ulubiony dzień porodówek

Najwięcej dzieci przychodzi na świat w lipcowe wtorki. Noworodek to nieco częściej chłopiec niż dziewczynka. Dziecko rodzi się zazwyczaj w 39. tygodniu ciąży. Statystyczny maluch waży około 3,5 kg, choć różnice bywają bardzo duże. W 2025 r. na porodówkach powitano zarówno rekordzistę ważącego prawie 6 kg, jak i wyjątkowo drobne maleństwo o wadze zaledwie 350 g.

Ciąże pojedyncze stanowią zdecydowaną większość porodów, natomiast wieloraczki to wciąż statystyczna rzadkość. W całym 2025 roku jedynie 37 kobiet w całej Polsce zostało mamami trojaczków, a bliźnięta powitało na świecie niespełna 3 tysiące mam. Bliźniaki ważą zazwyczaj o około kilograma mniej niż dzieci z pojedynczych ciąż.

Jak zmieniały się trendy przez dekady?

Spojrzenie na dane historyczne pokazuje, jaką drogę przeszliśmy przez ostatnie dekady. Ogólna liczba urodzeń spadła z niemal 700 tysięcy w 1980 roku do ponad 238 tysięcy w roku 2025. Prawdziwą rewolucję widać też w strukturze rodziny. Jeszcze w 1980 roku dzieci pozamałżeńskie stanowiły zaledwie 4,8% ogółu żywych urodzeń. Na przełomie wieków, w roku 2000, wskaźnik ten wzrósł do 12,1%, by w 2025 roku osiągnąć poziom 28,4%. Warto jednak zauważyć, że jest to wynik nieco niższy niż w roku poprzednim (2024), kiedy to dzieci pozamałżeńskie stanowiły 28,9% urodzeń.

Kobiety na rynku pracy

Na koniec listopada 2025 r. w gospodarce narodowej pracowało 15,1 mln osób, w tym 7,2 mln kobiet. Oznacza to, że stanowiły 47,4% ogólnej liczby pracujących. Liczba zatrudnionych na umowę wynosiła 6 mln, natomiast 1,2 mln pań pracowało na własny rachunek (licząc łącznie z pomagającymi członkami rodziny).

Wiek pracujących kobiet

W listopadzie 2025 r. średnia wieku pracujących pań wyniosła 43 lata i tyle samo też mediana (wartość środkowa). Oznacza to, że połowa pracujących kobiet miała nie więcej niż 43 lata, a połowa nie mniej niż 43 lata.

Kobiety w usługach społecznych i opiekuńczych

Kobiety szczególnie często pracowały w usługach społecznych i opiekuńczych. W sekcji Opieka zdrowotna i pomoc społeczna stanowiły 81,9% pracujących, a w Edukacji – 79,7%. Pod względem liczby pracujących pań najwięcej było ich w Handlu i naprawie pojazdów samochodowych — 1,1 mln, w Edukacji — 998,3 tys., w Przetwórstwie przemysłowym — 936,1 tys., oraz w Opiece zdrowotnej i pomocy społecznej — 818,2 tys.

Wynagrodzenia kobiet i mężczyzn

Dane o wynagrodzeniach pokazują, że w listopadzie 2025 r. mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto kobiet wyniosła 7 217 zł, podczas gdy wśród mężczyzn było to 7 636 zł. Różnica wyniosła 419 zł. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto kobiet wyniosło 8 642,60 zł, a mężczyzn 9 482,01 zł.

Bezrobocie rejestrowane i macierzyństwo

Szczególnie ważny w kontekście Dnia Matki jest obraz bezrobocia rejestrowanego. Na koniec grudnia 2025 r. w urzędach pracy zarejestrowanych było 887,9 tys. bezrobotnych, w tym 440,2 tys. kobiet. W tej grupie 108,9 tys. pań nie podjęło zatrudnienia po urodzeniu dziecka. Stanowią one niemal jedną czwartą wszystkich bezrobotnych kobiet. Ponadto 95,6 tys. bezrobotnych kobiet posiadało co najmniej jedno dziecko do 6. roku życia.

Wiek bezrobotnych kobiet

Na koniec grudnia 2025 r. najliczniejszą grupą wśród bezrobotnych kobiet były osoby w wieku 35–44 lata – 124,1 tys. (28,2%). Pań bez pracy w wieku 25–34 lata było 118,4 tys. (26,9%), 45–54 lata – 95,7 tys. (21,7%), 24 lata i mniej – 60,7 tys. (13,8%), a 55 lat i więcej – 41,3 tys. (9,4%). Ponad połowa (55%) bezrobotnych kobiet była w wieku 25–44 lata.

Dane pokazują, że kobiety – w tym matki – w wielu obszarach gospodarki odgrywają kluczową rolę, ale część z nich nadal doświadcza trudności w powrocie do pracy po urodzeniu dziecka.