Czy Polacy lubią swoją pracę? Najświeższe dane o stresie i satysfakcji

Przeczytaj także: Co ma największy wpływ na satysfakcję z pracy?

Czy Polacy lubią swoją pracę?

Przeprowadzone w styczniu tego roku badanie na reprezentatywnej próbie Polaków pokazuje jak pracujący Polacy oceniają swoją pracę i swoich pracodawców.

Wśród pracujących dominuje pozytywny stosunek do pracy: 81% deklaruje, że lubi swoją pracę (w tym 26% odpowiedzi „zdecydowanie tak”), a tylko co piaty pracujący Polak (19%) –nie lubi swojej pracy (4% „zdecydowanie nie”, 15% „raczej nie”).

Lubienie pracy zależy przede wszystkim od wykształcenia i wieku pracowników. Osoby z wyższym wykształcenie częściej mówią, że lubią swoją pracę, niż osoby z najniższym wykształceniem (84% vs. 75%). Natomiast zdecydowanie największy odsetek osób, które lubią swoją pracę jest wśród osób urodzonych przed 1965 rokiem, czyli tzw. pokoleniu Silver lub Baby Boomers – wśród nich aż 93% lubi swoją pracę (z czego aż 42% zdecydowanie). Natomiast pokoleniem, w którym jest najmniej osób lubiących swoją pracę są osoby najmłodsze – 76% w pokoleniu Z (z czego tylko 19% zdecydowanie) oraz 81% wśród tzw. Millenialsów (z czego 22% zdecydowanie).

To, że większość Polaków deklaruje pozytywny stosunek do pracy, pokazuje jej ogromne znaczenie psychologiczne – praca nadal jest ważnym źródłem sensu życia i tożsamości.

Jednocześnie wyniki dotyczące najmłodszego pokolenia sygnalizują odczuwanie napięć w kontekście pracy: młodzi częściej doświadczają stresu i niepewności, co może być efektem niestabilności rynku pracy i wysokich oczekiwań wobec siebie już na starcie kariery, ale też pewnego nieprzystosowania młodych ludzi do dorosłego, wymagającego życia, w którym są często duże wymagania i nie wszystko jest przyjemnością. – mówi prof. Dominika Maison.

Jakie emocje towarzyszą Polakom na myśl o pracy?

Myślenie o pracy zdecydowanie częściej uruchamia emocje pozytywne niż negatywne. Najczęściej są to odczucia zadaniowe, czyli odczuwanie motywacji do działania (37%), poczucie sensu wykonywanej pracy (34%) oraz ciekawość (27%). Poczucie sensu wykonywanej pracy częściej odczuwają kobiety niż mężczyźni. Również w tym przypadku widać dużą różnicę między pokoleniami: najstarsze pokolenie zdecydowanie częściej czuje, że wykonywana przez nich praca ma sens swojej pracy oraz ma większą motywację do działania, niż pokolenia najmłodsze.

Mimo że emocje negatywne towarzyszące wykonywanej przez Polaków pracy pojawiają się rzadziej niż pozytywne, to jednak są one również wskazywane. Pokazuje to, że dla niektórych praca wiąże się ze sporym obciążeniem emocjonalnym: stres wskazuje 24%, niepokój 16%, a zdenerwowanie 15%. W przypadku emocji negatywnych również widać różnice między płciami– mężczyźni częściej niż kobiety odczuwają zdenerwowanie i smutek w kontekście pracy. Stres związany z pracą najmniej odczuwają osoby najstarsze (Silver Generation – 11%), natomiast wyraźnie częściej (25-27% wskazań) wszystkie młodsze od nich osoby. Smutek i zdenerwowanie to emocje, które najczęściej towarzyszą najmłodszym pracownikom.

W przypadku emocji towarzyszących pracy widzimy, że odczucia osób z wyższym wykształceniem są ambiwalentne. Z jednej strony częściej od pozostałych odczuwają ciekawość w kontekście pracy (30% wskazań), ale równocześnie częściej niż inni odczuwają stres (27%).

Jeden z paradoksów widocznych w danych z przeprowadzonego badania pokazuje, że kobiety, mimo że częściej wykonują gorzej opłacaną pracę i rzadziej zajmują wysokie pozycje w hierarchii, deklarują silniejsze poczucie sensu swojej pracy niż mężczyźni. Z perspektywy psychologii pokazuje to, że sens pracy nie jest prostą funkcją statusu czy wynagrodzenia, ale wiąże się z relacyjnym i prospołecznym wymiarem wykonywanej pracy.

Jednocześnie jest to sygnał ostrzegawczy: poczucie sensu może przez długi czas amortyzować nierówności, ale nie zastąpi realnego uznania, poczucia sprawczości i równego traktowania. – mówi prof. Dominika Maison.

Jaki jest polski szef?

Na pytanie o to jakie cechy najlepiej pasują do obecnego szefa, respondenci wskazują cechy „sprawcze” i komunikacyjne – najczęściej wskazywana jest decyzyjność (31%), kompetencja (29%) i komunikatywność (28%), a w dalszej kolejności dostępność/łatwość w kontakcie (24%) oraz poszanowanie dla pracowników (22%).

Również w przypadku postrzegania szefa widać różnice między pokoleniami. Najstarsi częściej niż młodsi widzą swojego szefa jako osobę godną zaufania i kompetentną. Natomiast najmłodsi widzą częściej niż pozostali swoich szefów jako osoby wspierające i motywujące do pracy.

W kolejnym kroku zapytaliśmy o to jakie odczucia wzbudza szef w pracowniku. Tutaj podobnie jak w pytaniu o samą pracę dominują emocje pozytywne: szacunek (36%), zaufanie (30%) i poczucie wsparcia (26%). Szacunek i zaufanie wobec szefa częściej się pojawiają u najstarszego, ale też najmłodszego pokolenia, niż w pozostałych grupach. W przypadku najstarszego pokolenia również wyraźnie częściej niż wśród innych wskazywane jest poczucie bezpieczeństwa (30% wskazań w tej grupie, a np. wśród Millenialsów – 15%).

Negatywne odczucia wobec szefa są relatywnie rzadsze, ale nie marginalne: „nie lubię go” 12%, frustracja 12%, stres 9%, lęk 4%. Różnice pokoleniowe są zauważalne również tu: młodsi częściej sygnalizują ambiwalencję (np. niepewność), a w starszych grupach częściej pojawia się poczucie bezpieczeństwa i szacunek.

Płeć pracownika różnicuje przede wszystkim „ton emocjonalny” relacji. Przez mężczyzn częściej niż przez kobiety obecny szef jest postrzegany jako dający poczucie bezpieczeństwa (21% vs 16%), ale też wzbudzający zaufanie (34% vs 25%). Kobiety częściej wskazują poczucie bycia docenioną przez szefa (23% vs 16%) oraz poczucie wsparcia z jego strony (28% vs 25%).

Nota metodologiczna:
Badanie przeprowadzone na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna. Próba ogólnopolska losowo-kwotowa N=1094 osób w wieku od 18 lat wzwyż. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Termin realizacji: 5 - 8 grudnia 2025 roku. Metoda: CAWI.