Od badań po kulturę - sprawdź, na co Polska wyda Fundusze Norweskie

Przeczytaj także: Jednolity rynek UE podtrzymuje miliony miejsc pracy

Dzięki tym projektom poprawiono dostępność i atrakcyjność turystyczną kluczowych miejsc, a jednocześnie wzmocniono lokalne społeczności i gospodarkę. Co więcej, aż 683 projekty realizowano w partnerstwie z instytucjami z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, co przełożyło się na rozwój międzynarodowej współpracy i wymianę wiedzy.

Czym są Fundusze Norweskie i EOG?

Fundusze Norweskie i EOG to mechanizm finansowy, dzięki któremu trzy państwa – Norwegia, Islandia i Liechtenstein – wspierają rozwój 15 krajów Unii Europejskiej, w tym Polskę. Choć nie należą do UE, korzystają z jej wspólnego rynku, dlatego zobowiązały się do współfinansowania projektów w państwach członkowskich.

Rekordowa pula dla Polski

W kwietniu 2025 r. w Warszawie podpisano umowy dotyczące IV edycji Funduszy Norweskich i EOG. Polska otrzyma blisko 4 miliardy złotych (925 mln euro) – najwięcej spośród wszystkich beneficjentów programu.

Co więcej, Polska jest pierwszym krajem UE, który podpisał Memorandum of Understanding i uzyskał aż ¼ całej puli inwestycyjnej. Ambitnym celem jest uruchomienie pierwszych programów już na początku przyszłego roku.

Na co zostaną przeznaczone środki?

Z ponad 3,3 miliarda złotych (772 mln euro) sfinansowanych zostanie osiem programów zarządzanych przez polskie instytucje publiczne (operatorów), a także pomoc techniczna i Fundusz Współpracy Dwustronnej. Kluczowe obszary to:

• Badania Stosowane i Innowacje – ok. 343 mln zł (80 mln euro), operator: NCBR
• Badania Podstawowe – ok. 257 mln zł (60 mln euro), operator: NCN
• Rozwój Lokalny – ok. 720 mln zł (168 mln euro), operator: MFiPR
• Zielona Przedsiębiorczość i Innowacje – ok. 236 mln zł (55 mln euro), operator: PARP
• Sprawiedliwość – ok. 257 mln zł (60 mln euro), operator: MS
• Sprawy Wewnętrzne – ok. 300 mln zł (70 mln euro), operator: MSWiA
• Zielona Transformacja – ok. 685 mln zł (160 mln euro), operator: MKiŚ
• Kultura – ok. 385 mln zł (90 mln euro), operator: MKiDN

Harmonogram realizacji

• Okres kwalifikowalności wydatków: od 24 kwietnia 2025 r. do końca kwietnia 2031 r.
• Podpisanie pierwszych umów: planowane na luty 2026 r.
• Start naborów wniosków: pierwsza połowa 2026 r.

Programy będą przygotowywane we współpracy z partnerami z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, a ich uruchomienie otworzy drogę do realizacji innowacyjnych projektów w całym kraju.

Fundusze Norweskie i EOG to nie tylko znaczące wsparcie finansowe, ale przede wszystkim ogromna szansa na rozwój Polski w wielu obszarach – od innowacji i badań naukowych, przez zieloną transformację, aż po kulturę i lokalne społeczności. Dzięki tym środkom możliwe będzie realizowanie ambitnych projektów, które wzmocnią konkurencyjność gospodarki i poprawią jakość życia obywateli.

Fundusze Norweskie i EOG stanowią wartościowe uzupełnienie krajowych oraz unijnych programów finansowych. Ich synergiczne wykorzystanie pozwoli na pełniejsze wykorzystanie potencjału inwestycyjnego, tworząc kompleksową ofertę dla samorządów, przedsiębiorców i organizacji społecznych.

Eksperci ds. pozyskiwania funduszy podkreślają, że odpowiednie przygotowanie jest kluczowe dla powodzenia w naborach. Proces aplikacyjny w ramach funduszy norweskich wymaga nie tylko innowacyjnego pomysłu, ale także kompletnej dokumentacji. Ponieważ pierwsze konkursy mogą ruszyć w najbliższym czasie, warto już teraz rozpocząć prace nad koncepcjami projektów. Wczesne przygotowanie zwiększa bowiem szanse na uzyskanie wsparcia finansowego.

Autorzy:
Tomasz Bąkowski - ekspert PwC Polska
Bartłomiej Witczak - ekspert PwC Polska