AI ułatwia oszustwa internetowe. Jak odróżnić fałsz od prawdy?

Przeczytaj także: Jak bezpiecznie korzystać z Instagrama?

Z badania Visa wynika, że w Polsce osoby poszkodowane w wyniku oszustw tracą średnio ponad 615 złotych w przypadku każdego zdarzenia, co kosztuje polską gospodarkę blisko 1,6 mld złotych rocznie. Skutki jednak wykraczają poza szkody majątkowe – powodują obciążenie emocjonalne, zwiększony niepokój i spadek produktywności u prawie połowy osób (44%). Ponad 2/5 ofiar oszustw internetowych straciło przeszło 24 godziny, próbując je rozwiązać.

Sposób, w jaki ludzie angażują się w treści online, odgrywa tu istotną rolę. Polacy, którzy udostępniają lub publikują treści online bez sprawdzenia tego, czy są one autentyczne, są nieco bardziej narażeni na długofalowe negatywne konsekwencje związane z oszustwami finansowymi lub internetowymi, niż osoby, które najpierw sprawdzają treści (33% vs. 26%).

Codzienne nawyki związane z korzystaniem z Internetu – takie jak przeglądanie nagłówków, udostępnianie treści bez weryfikacji i ufanie treściom generowanym przez sztuczną inteligencję – tworzą nowe luki, które oszuści szybko wykorzystują:

• 1/3 Polaków rzadko czyta cokolwiek więcej niż nagłówek przed sformułowaniem opinii.
• Prawie 1/4 respondentów udostępniła post w mediach społecznościowych, nie sprawdzając, czy informacje w nim zawarte są autentyczne.

Efekt domina oszustw internetowych

Wraz z tym, jak oszustwa internetowe stają się bardziej zaawansowane i powszechne, tego typu zmiana w zachowaniu konsumentów realnie wpływa na szerszą gospodarkę i podważa zaufanie konsumentów do zakupów online. Ponad 30% tych Polaków, którzy padli ofiarą oszustw w Internecie, waha się teraz przed kupowaniem w sieci.

Ma to szczególnie duży wpływ na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw. Są one w dużym stopniu uzależnione od zaufania konsumentów, aby mogły przetrwać i rozwijać się.

Wzmocnienie walki z nadużyciami finansowymi

Visa wzmacnia metody zwalczania oszustw w mediach społecznościowych, łącząc dekady doświadczenia w zakresie stosowania najnowocześniejszych technologii i współpracując blisko z bankami, detalistami i platformami cyfrowymi, aby odbudować zaufanie konsumentów do e-commerce.

AI od dawna odgrywa kluczową rolę w podejściu Visa do zapobiegania oszustwom. Od ponad 30 lat firma stosuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, aby zapewnić bezpieczeństwo płatności i wyprzedzać ciągle ewoluujące zagrożenia. Tylko w ciągu ostatnich pięciu lat Visa zainwestowała 12 mld dolarów w technologię, w tym w tworzenie inteligentnych systemów opartych na AI, które wykrywają podejrzane zachowania w czasie rzeczywistym i neutralizują zagrożenia, zanim konsumenci w ogóle się z nimi zetkną.

Świadomość jest równie ważna co technologia. Biorąc pod uwagę, że blisko 1/3 dorosłych Polaków wierzy, że AI sprawi, że oszustwa w mediach społecznościowych będą trudniejsze do wykrycia, Visa podejmuje proaktywne działania i współpracuje z różnymi podmiotami w sektorze płatności, aby ustanowić nowe standardy ochrony konsumentów.

AI znacząco wpływa na to jak żyjemy i pracujemy – od spersonalizowanych doświadczeń do większej efektywności operacyjnej – lecz niesie też nowe ryzyko. Oszuści wykorzystują różne narzędzia do oszukiwania i wyzyskiwania innych osób, naruszając zaufanie do kanałów online. Coraz łatwiej jest pomylić fałsz z faktem, a prawdziwymi konsekwencjami są utracone pieniądze, czas i zaufanie.

Dlatego Visa inwestuje w innowacje oparte na sztucznej inteligencji, współpracując z partnerami z ekosystemu płatniczego i wyposażając konsumentów w narzędzia i wiedzę, której potrzebują, by nie dać się oszukać. Razem możemy zbudować bezpieczną, cyfrową przyszłość dla każdego – powiedział Mateusz Oleksy, dyrektor generalny Visa w Polsce.

Rozpoznaj oszustwo: 5 sprytnych sposobów na zachowanie bezpieczeństwa w mediach społecznościowych

1. Kwestionuj wiarygodność

Oszukańcze treści często udają wiarygodne. Oszuści wykorzystują fałszywe strony firmowe, tworzą intrygujące reklamy generowane przez sztuczną inteligencję, bezprawnie używają wizerunki znanych osób i influencerów oraz tworzą przekonujące wiadomości. Takie taktyki mogą wyglądać realistycznie. Zanim klikniesz, zatrzymaj się i zadaj sobie pytanie: czy to jest wiarygodne? Chwila zastanowienia może uchronić Cię przed kosztownym błędem.

2. Weź głęboki oddech

Twój pośpiech jest sprzymierzeńcem oszusta. Obietnice darmowych prezentów, dużych rabatów lub ofert „ograniczonych czasowo” mają przyspieszyć Twoją decyzję. Zwolnij tempo, sprawdź, czy firma jest prawdziwa a oferta realistyczna, przeczytaj recenzje i odwiedź oficjalną stronę internetową marki, zanim komukolwiek udostępnisz swoje dane osobowe.

3. Zweryfikuj nadawcę – nie tylko profil

Wiadomość od znajomego, influencera lub organizacji z prośbą o pieniądze lub dane osobowe? Nie zakładaj, że jest ona autentyczna. Potwierdź to niezależnie - zadzwoń do tej osoby, skorzystaj ze zweryfikowanej strony internetowej lub skontaktuj się bezpośrednio z firmą.

4. Zadbaj o bezpieczeństwo i zgłaszaj podejrzane działania

Chroń swoje konta internetowe, włączając dodatkowe funkcje bezpieczeństwa, takie jak uwierzytelnianie dwuskładnikowe lub wieloskładnikowe. Aktualizuj aplikacje i urządzenia oraz regularnie sprawdzaj ustawienia prywatności. Jeśli zauważysz podejrzaną reklamę, post lub konto, zgłoś to platformie społecznościowej – a jeśli w grę wchodzą pieniądze, również bankowi, w którym masz konto.

5. Płać bezpiecznie – albo wcale

Nigdy nie dziel się swoimi danymi bankowymi w mediach społecznościowych. Zawsze używaj bezpiecznych metod płatności. Jeśli nie jest to możliwe, zrezygnuj.

O badaniu:
Badanie zostało przeprowadzone przez Opinium, na zlecenie Visa, między sierpniem a wrześniem 2025 r. Badanie jest oparte na reprezentatywnej próbie 1 000 dorosłych osób w Polsce.