Polska: wydarzenia tygodnia 5/2012

• Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski w 2011 r. wzrósł o 46,7 proc.(wzrost na całym świecie wyniósł 17 proc.). Na­pływ BIZ do Polski w 2011 roku wyniósł 14,2 mld USD (9,7 mld USD w 2010 roku).
• Polska, wraz z 21 państwami UE (bez Cypru, Estonii, Słowacji, Niemiec i Holandii) - podpisała dokument ACTA w Tokio. Po protestach i demonstracjach przeciwników premier Tusk wstrzymał proces ratyfikacyjny. Zapoczątkowano cykl szerokich konsultacji społecznych.
• Według min. Rostowskiego sytuacja w Europie się stabilizuje, a przyczyną tego korzystnego zwrotu jest EBC, który zapewnił płynność europejskiemu systemowi bankowemu. Są oznaki stabilizacji sytuacji w Hiszpanii i we Włoszech, a także w Niemczech i w Polsce. Po­twierdził realność wzrostu gospodarczego w tym roku na poziomie 2,5 proc. r/r.
• Bank inwestycyjny Goldman Sachs szacuje tegoroczny wzrost PKB Polski na 2,0% oraz na 3,3% w 2013 roku. Szacuje on też, że w per­spektywie 12-miesięcznej, złoty będzie notowany po 4,3 do euro i 2,97 w stosunku do dolara.
• Wchodzą w życie przepisy podwyższające składkę rentową po stronie pracodawców o 2 punkty procentowe. Składka wzrasta więc z 6 do 8 procent. PiS poinformował, że złoży wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która podwyższa składkę rentową płaconą przez pracodawców.
• Premier Tusk poinformował, że projekt ustawy zrównujący wiek emerytalny kobiet i mężczyzn nie będzie zawierał rozwiązań (propono­wanych przez PSL) uwzględniający możliwość wcześniejszego przechodzenia na emeryturę matkom.
• Po informacji o rekordowych zasobach gazu łupkowego w Polsce otrzymaliśmy drugą informację, że na tych terenach mogą też być eksploatowane złoża ropy z łupków.
• Według związków zawodowych działających w koncernie ArcelorMittal Poland, należy spodziewać się w 2012 redukcji zatrudnienia w firmie od 1 do 1,4 tys. pracowników.
• W pierwszych czterech tygodniach zakupy lekarstw w aptekach spadły licząc r/r kolejno o 35 proc., 25 proc., 20 proc., i 17 proc. To skutek turbulencji wynikających ze zmiany listy leków refundowanych i rekordowych zakupów leków w grudniu 2011.
• Pojawiła się szansa dla FSO uruchomienia produkcji auta Nissana.

Komentarz do wydarzeń gospodarczych

---

O POLSKIEJ POŻYCZCE DLA MFW

Decyzją szczytu przywódców unijnych kraje członkowskie mają wspomóc Międzynarodowy Fundusz Walutowy "składką" w wysokości 200 mld euro, z czego 50 mld ma pochodzić z państw spoza Eurolandu. Pożyczka dla MFW ma zwiększyć środki, którymi dysponuje Fundusz, a które będą zabezpieczać kraje strefy euro zagrożone niewypłacalnością. Pozytywną, polityczną decyzję w imieniu polskiego rządu ogłosił już premier, ale decyzję musi teraz podjąć NBP. Prawdopodobnie Polska wejdzie do tego projektu kwotą 6,3 mld euro (pod­czas gdy polskie rezerwy walutowe są szacowane na 76 mld euro...

Mówiąc o tej decyzji chcę podkreślić, że niewątpliwie w sensie prawnym jest to pożyczka, która będzie udzielona instytucji bardzo wiary­godnej na światowym rynku. Z drugiej strony nie można udawać, że jest inaczej, bo będzie ona wykorzystana na pomoc dla krajów o bardzo niepewnej sytuacji finansowej, a nawet które są zagrożone upadłością. Te pieniądze mają im pomóc przeżyć trudne chwile do momentu, aż staną na nogi i będą w stanie samodzielnie funkcjonować. Mimo tych uwag, w opinii światowych ekspertów decyzja o udzieleniu tej pożyczki nie jest włożeniem pieniędzy w niepewny interes.

Z punktu widzenia międzynarodowej polityki wydaje się, że powinniśmy uczestniczyć w tym kosztownym, unijnym przedsięwzięciu. Po­dejmując tę decyzję Polska potwierdzi, że jej gospodarka daje sobie radę z kryzysem, osiągane wskaźniki wzrostowe lokują nas w europejskiej czo­łówce i uwzględniamy w swojej polityce problemy unijnych partnerów. Nie możemy też zapominać, że z kasy unijnej otrzy­mujemy netto spore środki na rozwój i to też nas do czegoś zobowiązuje.

Polski wzrost gospodarczy w ostatnich latach jest też związany z dużym wzrostem wymiany gospodarczej z krajami strefy euro. Wreszcie zobowiązaliśmy się też wprowadzić w Polsce europejską walutę i chcemy wejść do Eurolandu, więc powinniśmy już teraz uczestniczyć w dbaniu o tę walutę. Powyższe argumenty przekonują mnie, że mimo problemów gospodarczych, także i my powinniśmy wziąć udział w tym kosz­townym przedsięwzięciu. Na pewno będzie to miało wpływ na naszą reputację, która zawsze jest sprawą ważną.

Jak to wyżej pokazano, decyzja ma swoje uzasadnienie polityczne.

Ostateczną decyzję w sprawie udzielenia pożyczki podejmie jednak Zarząd Narodowego Banku Polskiego po uzgodnieniu z MFW kon­kretnych warunków umowy. Jednak warto zwrócić uwagę na to, że Rada Polityki Pieniężnej nie wydała jeszcze opinii. Z wypowiedzi członków RPP wynika, że na ich decyzję będą miały wpływ kwestie tak prawne, jak wynikające z polityki międzynarodowej. Brane będą pod uwagę sprawy celowości udzielenia pożyczki tak z punktu widzenia sensu ekonomicznego, jak i z punktu widzenia przyczynie­nia się tą decyzją do budowy prestiżu kraju.

Dla porządku naszych rozważań zwracam uwagę na prawne podstawy zawarte w ustawie o NBP, w oparciu o które RPP może oprzeć swoją decyzję. Są to:

• art. 3 ustawy, który dotyczy celu działalności NBP, jakim jest wspieranie polityki gospodarczej rządu,
• art. 24 u.1, który mówi, że Rada Ministrów w porozumieniu z RPP określa zasady prowadzenia polityki walutowej,
• art. 52 tej ustawy mówiący o zarządzaniu rezerwami dewizowymi i może to jest podstawą prawną do udzielenia pożyczki organowi ze­wnętrznemu.

Warto też wiedzieć, że przyjęcie jako podstawy konkretnego artykułu ustawy wyznacza konkretny tryb procedowania (w każdym przy­padku inny...)