Sytuacja w IV kwartale 2011 r.

W ostatnich trzech miesiącach 2011 roku utrzymało się tempo wzrostu gospodarczego na poziomie z trzeciego kwartału. Okres ten był czwartym z kolei kwartałem, w którym dynamika produktu krajowego brutto spadała bądź utrzymywała się na poziomie z poprzedniego kwartału. Według oceny Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, PKB w czwartym kwartale 2011 roku wzrósł o 4,2 proc. w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Uwzględniając czynniki sezonowe, tempo wzrostu PKB wyniosło 1,0 proc. w stosunku do poprzedniego kwartału. W efekcie, w całym 2011 roku produkt krajowy brutto wzrósł o 4,3 proc., a więc o 0,4 punktu procentowego więcej niż rok wcześniej.

Głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego zarówno w czwartym kwartale, jak i w całym roku, był popyt krajowy. Tempo jego wzrostu Instytut szacuje na 3,6 proc. w ostatnim kwartale, przy wzroście o 3,8 proc. w 2011 roku1. Wysokie tempo wzrostu popytu było w całym 2011 roku niemal w równej mierze efektem przyrostu inwestycji i spożycia. Tempo wzrostu nakładów brutto na środki trwałe w czwartym kwartale Instytut szacuje na 11,0 proc. przy wzroście 8,7 proc. w całym roku. Było to najwyższe kwartalne tempo wzrostu nakładów inwestycyjnych od czternastu kwartałów. Nadmienić należy, że dla rocznej dynamiki wzrostu nakładów inwestycyjnych, czwarty kwartał, jak co roku, miał decydujące znaczenie. Tempo wzrostu spożycia indywidualnego wyniosło 2,2 proc. w czwartym kwartale oraz 3,1 proc. w całym roku.

Spożycie ogółem, a więc uwzględniające obok spożycia indywidualnego również spożycie zbiorowe, wzrosło o 1,0 proc. w czwartym kwartale oraz o 2,1 proc. w całym roku.

W ujęciu sektorowym najszybciej rozwijającą się w 2011 roku częścią gospodarki było budownictwo. Wartość dodana w budownictwie wzrosła w tym okresie o 11,8 proc., a w okresie od października do grudnia o 7,3 proc. Nieco szybciej wzrastała produkcja sprzedana budownictwa: o 16,3 proc. w całym roku i o 12,1 proc. w ostatnim kwartale. Wolniejsze tempo wzrostu odnotowano w przemyśle. Wartość dodana w przemyśle zwiększyła się w 2011 roku o 6,3 proc., a w ostatnich trzech miesiącach roku o 7,0 proc. Roczne i kwartalne tempo wzrostu produkcji sprzedanej w przemyśle wyniosły odpowiednio 7,7 oraz 9,7 proc. W czwartym kwartale zwiększyło się tempo wzrostu wartości dodanej w usługach rynkowych. Wyniosło ono 3,3 proc., a w całym 2011 roku wartość dodana w usługach rynkowych zwiększyła się o 3,2 proc.

W 2011 roku dynamika importu była niższa niż dynamika eksportu. Roczne tempo wzrostu importu IBnGR szacuje na 6,8 proc., a eksportu na 8,0 proc. W czwartym kwartale 2011 roku analogiczne tempa wzrostu wyniosły odpowiednio 8,7 oraz 10,9 proc. Poprawa ujemnego salda w wymianie handlowej wynikało z poprawy konkurencyjności polskich dóbr i usług na rynkach unijnych. Szybszemu tempu wzrostu eksportu w porównaniu z tempem wzrostu importu sprzyjała deprecjacja kursu złotego względem euro – zarówno w czwartym kwartale, jak i w całym 2011 roku. Średni kurs złotego względem dolara amerykańskiego spadł w czwartym kwartale, natomiast w skali całego roku nastąpił nieznaczny wzrost.