Wyniki finansowe banków I-XII 2009

W 2009 r. sektor bankowy osiągnął wyraźnie niższe wyniki finansowe w porównaniu do roku poprzedniego. Na skutek wzrostu kosztów (głównie rezerw na kredyty zagrożone), przy niewielkim wzroście dochodów z działalności bankowej, wynik finansowy brutto obniżył się o 36,2%, a netto o 36,3%. Liczba banków, które poniosły stratę netto zmniejszyła się o 3, tj. z 19 do 16 (w 2009 r. straty poniosły tylko banki komercyjne, o 1 więcej niż w 2008 r.).

Depozyty ogółem osiągnęły wartość 612,0 mld zł (wzrost o 11,9%), w tym depozyty sektora niefinansowego 560,0 mld zł (wzrost o 13,4%); depozyty banków komercyjnych były prawie 11-krotnie wyższe niż banków spółdzielczych (559,7 mld zł wobec 52,3 mld zł). W obu grupach banków struktura depozytów w przekroju sektorów instytucjonalnych była podobna, chociaż depozyty gospodarstw domowych powierzone bankom spółdzielczym były ponad 9-krotnie wyższe od pozyskanych przez te banki środków przedsiębiorstw. W portfelach banków komercyjnych depozyty gospodarstw domowych stanowiły 66,1% depozytów sektora niefinansowego, a banków spółdzielczych 87,2%.

Wartość kredytów ogółem wyniosła 655,3 mld zł, w tym udzielonych sektorowi niefinansowemu 627,9 mld zł. Banki komercyjne udzieliły kredytów na kwotę 616,5 mld zł (94,1% kredytów ogółem) prawie w całości (96,0%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie zmniejszając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 0,3 pkt proc.). Znaczną część kredytów ogółem dla tego sektora stanowiły kredyty mieszkaniowe (37,9%, tj. o 1,7 pkt proc. więcej niż przed rokiem), udostępniane głównie na podstawie umów między bankami komercyjnymi a gospodarstwami domowymi (89,5 %, tj. o 0,5 pkt proc. więcej niż przed rokiem). W tej grupie klientów kredyty mieszkaniowe stanowiły 52,5% ich wszystkich kredytów (52,6% rok wcześniej). Występująca w poprzednich okresach sprawozdawczych tendencja do szybszego wzrostu akcji kredytowej niż bazy depozytowej, w 2009 r. uległa odwróceniu. Przyrost wartości kredytów dla sektora niefinansowego (5,8%) był o 7,6 pkt proc. niższy od wzrostu wartości depozytów (13,4), w rezultacie czego wartość kredytów dla tego sektora była większa od wartości depozytów o 67,8 mld zł (wobec 99,4 mld zł rok wcześniej, 118 mld zł po I kwartale, 102 mld zł po I półroczu i 102,7 mld zł po III kwartale 2009 r.). W bankach komercyjnych wystąpiła nadwyżka kredytów o wartości 77,6 mld zł nad depozytami sektora niefinansowego, natomiast w bankach spółdzielczych było o 9,8 mld zł więcej depozytów.

Wzrost zadłużenia gospodarstw domowych ogółem do poziomu 412,5 mld zł (o 11,9%) był w głównej mierze generowany efektywnym popytem na kredyty mieszkaniowe (216,4 mld zł, tj. o 11,6% więcej niż przed rokiem). W badanym okresie wystąpił nieznaczny spadek kursów głównych walut obcych wobec złotego (m.in. franka szwajcarskiego o ok.–1,3%). Na osoby prywatne przypadało 86,0% sumy kredytów dla gospodarstw domowych (o 0,4 pkt proc. więcej niż przed rokiem), udział kredytów dla przedsiębiorców indywidualnych pozostał na tym samym poziomie –9,3%, zaś kredytów dla rolników indywidualnych obniżył się do 4,7% (o 0,4 pkt proc.). Podobnie jak w poprzednich okresach sprawozdawczych, banki komercyjne kredytowały nieomal w całości gospodarstwa domowe osób prywatnych (97,4%) oraz przedsiębiorców indywidualnych (85,4%), podczas gdy banki spółdzielcze miały większy wkład w akcję kredytową na rzecz rolników indywidualnych (66,8%). Wartość kredytów ogółem dla przedsiębiorstw zmniejszyła się do 212,7 mld zł (o 4,4%), obniżając udział tej grupy klientów w kredytach dla sektora niefinansowego do 33,9% (o 3,6 pkt proc.).