Natomiast zmiany na lepsze zauważyło w swoich firmach 23 proc. przedsiębiorców, to nieznacznie więcej, niż podczas badania II kwartału – wówczas odpowiedziało tak 18 proc.

Jeśli chodzi o kondycję Pana(i) firmy, czy w ostatnich 3 m-cach polepszyła się ona, pogorszyła, pozostała bez zmian?

Kliknij aby powiększyć

W prognozowaniu na dalsze trzy miesiące sytuacji gospodarczej kraju nieznacznie przybyło pesymistów. Obecnie 28 proc. przedsiębiorców przewiduje pogorszenie, gdy w poprzednim kwartale ocenę taką wyrażało 23 proc. Równocześnie nieznacznie spadł odsetek prognozujących polepszenie się sytuacji kraju - z 21 proc. do 19 proc. obecnie.

Keralla Research podaje, iż nastroje nie są może dramatyczne, ale na intensywne inwestowanie firm liczyć nie należy. Przynajmniej nie w odniesieniu do sektora MŚP. Przedsiębiorcy obrali kurs „na przeczekanie, aby utrzymać się do następnego roku”. W trakcie pomiaru nie zabrakło też pojedynczych głosów, że niestety, ale rok 2009 jest ostatnim w ich działalności gospodarczej.

INDEX ZAIR, który ukazuje realne, podjęte już, decyzje zakupowe w miejsce zamiarów, to klarowna informacja - większość inwestycji zrealizowano do końca III kwartału. Firmy sektora MŚP ograniczyły wydatki praktycznie we wszystkich badanych obszarach, najmocniej jednak spadły wskaźniki dla Internetu, czyli inwestowania w nowe serwisy, telefonię VOIP, e-sklepy. Jak pokazują wyniki po dwóch kwartałach łącznie, większe przychody na pewno ominęły w tym roku branżę meblarską, dostawców rozwiązań telekomunikacyjnych i deweloperów.

A gdzie MŚP zainwestuje? Z badania wynika, że ostatnie 3 miesiące tego roku to czas na wydatki reklamowo-promocyjne. Marketing i reklama, utrwalanie marki, maksymalne wspieranie sprzedaży – w te obszary zamierzają lokować środki finansowe przedsiębiorcy MŚP. Nie należy się spodziewać, że będą to duże budżety, bo to nie sektor dużych przedsiębiorstw. Niemniej spośród wielu innych obszarów na pewno firmy reklamowe w ostatnich miesiącach odrobią słabsze obroty z pierwszej części roku. Wysokie wskazania przedsiębiorców na obszar marketingu i reklamy wynikają z wydatków związanych m.in. z sektorem handlu hurtowego i detalicznego MŚP, co ma oczywisty związek ze zbliżającymi się świętami.

Prawie nikt z pytanych nie wierzy w koniec kryzysu jeszcze w tym roku – 1 proc. Wielu przedsiębiorców wskazuje, że nastąpi to w drugiej połowie przyszłego roku – 34 proc., a kolejne 30 proc. podaje datę 2011 lub dalej. Można wnioskować, że w opinii większości badanych „odbicie się od dna i koniec kryzysu” wydaje się być, póki co, głównie odległą przyszłością, tym bardziej, że 24 proc. przedsiębiorców nie zdecydowało się w ogóle określać terminu zakończenia kryzysu – jak twierdzili, nie chcą, nie potrafią „wróżyć”, a obecna, niepewna sytuacja nie daje podstaw do określania nawet przybliżonych dat.

Skaner sektora MŚP jest nowym produktem badawczym na rynku polskim, adresowanym do przedsiębiorstw i instytucji zainteresowanych kondycją oraz nastrojami w mikro, małych i średnich firmach (firmy zatrudniające < 250 osób).

Skaner MŚP to systematyczny dostęp do informacji o stanie firm, które zatrudniają ok. 2/3 wszystkich pracowników w Polsce.

Wśród przedsiębiorstw w Polsce 99 proc. to firmy mikro (zatrudniające do 9 osób) i małe (od 10 do 49), a 0,8 proc. to przedsiębiorstwa średnie (zatrudniające od 50 do 249 osób). Pozostałe to firmy duże. W Polsce działa niemal 1,8 mln mikro, małych i średnich firm (zarejestrowanych w GUS jest ok. 3,5 mln). Sektor MŚP wytwarza ponad 55 proc. PKB przypadającego na przedsiębiorstwa (wg danych PKPP Lewiatan).

Informacje o badaniu
Skaner Sektora MŚP jest wielotematycznym omnibusem, prowadzonym dla kilku zlecających równocześnie. Raport składa się z dwóch części. Część I (stała) prezentuje skalę inwestycji sektora MŚP i zawiera informacje o decyzjach zakupowych w firmach. Dzięki cykliczności prowadzonego badania (co kwartał) możliwe będzie śledzenie kierunków zmian w czasie w firmach MŚP. Część II (zmienna) to źródło informacji na pytania zlecone przez Klientów. Wyniki tej części raportu są własnością firm, które je zamówiły. Badanie „Skaner sektora MŚP” przeprowadzono w listopadzie na próbie ogólnopolskiej 600 przedsiębiorstw sektora mikro, małych i średnich firm przez Instytut Keralla Research z Wrocławia.