Kryzys na rynkach finansowych wpłynął na kondycję wielu firm w Polsce. Większość z nich w mijającym roku poszukiwała różnych źródeł oszczędności. Firmy „zamrażały” etaty lub rezygnowały z rozpoczętych procesów rekrutacyjnych, ograniczały budżety szkoleniowe, zmniejszały wydatki na podróże i reprezentację, rezygnowały z imprez integracyjnych dla swoich pracowników, a część także dokonywała korekty polityki płac lub przeprowadzała zwolnienia.

Z badania „Rynek Pracy w czasach turbulencji” przeprowadzonego w kwietniu 2009 roku przez portal GazetaPraca.pl wraz z firmą doradczą HRM partners wynika, że pracownicy są świadomi trudnej sytuacji rynkowej i gotowi zaakceptować różne formy oszczędności wdrażane przez pracodawców. Po 6 miesiącach, które nie przyniosły nasilenia zjawisk kryzysowych i upłynęły raczej pod znakiem umiarkowanie optymistycznych informacji o sytuacji Polski na tle innych krajów dotkniętych kryzysem, spadła nieco nasza gotowość do zaciskania pasa wraz z pracodawcami. Wprawdzie nie można mówić o gwałtownej i znaczącej zmianie postaw – spadki w akceptacji poszczególnych wdrażanych przez firmy rodzajów oszczędności ograniczają się do kilku procent – jednak objęły one niemal wszystkie kategorie oszczędności. Na tym samym poziomie pozostała jedynie nasza gotowość do rezygnacji z wyjazdów integracyjnych (94 proc. w kwietniu i listopadzie).

Wciąż wysoka jest nasza gotowość do rezygnacji ze szkoleń finansowanych przez firmę (w kwietniu – 78 proc., w listopadzie – 75 proc.), pozostajemy także otwarci na propozycje przesunięcia do innego działu (w kwietniu – 71 proc., w listopadzie – 65 proc.) oraz na oszczędności w dodatkowych świadczeniach, takich jak opieka medyczna czy zajęcia sportowe (w kwietniu – 61 proc., w listopadzie – 57 proc.). W największym stopniu zmieniły się natomiast nasze postawy wobec czasowego zmniejszenia wymiaru godzin pracy związanego z obniżeniem pensji. Jeszcze w marcu gotowość przyjęcia takiego rozwiązania deklarowało 56 proc. badanych, dziś już tylko 37 proc. Wciąż najgorzej odnosimy się do trwałych zmian w warunkach zatrudnienia, związanych z przeszeregowaniem na niższe stanowisko. W kwietniu do akceptacji takich zmian dla ratowania swojego miejsca pracy gotowych było 22 proc. respondentów, dziś już tylko 17 proc.

Jeśli obniżki płac, to mniejsze

Jakie rzędu obniżenie pensji byłbyś skłonny zaakceptować, aby nie stracić pracy?

Kliknij aby powiększyć

W kwietniu większość badanych, by ocalić swoje miejsca pracy była gotowa rozmawiać z pracodawcą o obniżce płac (51 proc.). Dziś podobną otwartość deklaruje tylko 45 proc. badanych. Na pytanie o akceptowalną skalę redukcji wynagrodzenia, większość badanych odpowiadała w kwietniu, wskazując przedział w granicach 16-25 proc., dziś większość z nas (47%) bierze pod uwagę ewentualność obniżki wynagrodzenia w granicach 6-15%.

Powiało optymizmem

Wyniki badania wskazują na wzrost optymizmu Polaków. Na pytanie o prognozy na najbliższe miesiące aż 57 proc. badanych wyraża przekonanie, że sytuacja gospodarcza w naszym kraju poprawi się, a 14 proc. że nie ulegnie zmianie. Pogorszenie sytuacji przewiduje tylko 29 proc. badanych. Na pytanie o przewidywania dotyczące zmian w kondycji swoich firm odpowiadamy nieco ostrożniej – 41 proc. badanych uważa, że ich sytuacja nie ulegnie zmianie, a 38 proc., że poprawi się. Tylko 21 proc. obawia się pogorszenia kondycji swojej firmy.

Pierwsze sygnały o tym, że kryzys nie dotknął Polski w tak dużym stopniu jak inne kraje oraz o niewielkim, lecz stałym wzroście gospodarczym sprawiły, że coraz mocniej wierzymy, iż czas zaciskania pasa powoli dobiega końca. Uzasadnieniem tego optymizmu wydają się dane na temat oszczędności, z których firmy już się wycofały. 14 proc. badanych sygnalizuje, że ich firmy zrezygnowały z dalszych zwolnień, 12%, że odblokowały tworzenie nowych etatów, po 6 proc., że przestały wysyłać pracowników na urlopy w okresie, gdy nie miały zleceń oraz że odblokowały podwyżki, natomiast 5% badanych sygnalizuje, że ich pracodawcy zrezygnowali z czasowego zmniejszania wymiaru godzin pracy związanego z obniżeniem pensji.