Według definicji, suplementy diety mają dostarczać w skoncentrowanej formie składniki odżywcze lub inne substancje o działaniu żywieniowym lub fizjologicznym, a ich stosowanie powinno sprzyjać uzupełnieniu codziennej diety, deficytowej w niektóre składniki mineralne czy witaminy. Suplementy zazwyczaj są wprowadzane do obrotu za pośrednictwem aptek, z uwagi na ich właściwości prozdrowotne, co nie oznacza oczywiście traktowania ich jako leki. W naszym kraju rynek suplementów nadzoruje Państwowa Inspekcja Sanitarna. Produkty te nie podlegają regulacjom i procedurom przewidzianym w Prawie farmaceutycznym dla leków. Nie znaczy to jednak, że ich wprowadzanie na rynek jest nieograniczone. Małgorzata Goryl, przedstawiciel firmy Alter Medica, zwraca uwagę, że Główny Inspektor Sanitarny, który rozpatruje zgłoszenia producenta o zamiarze wprowadzenia na polski rynek nowego suplementu, coraz bardziej rygorystycznie rozpatruje wnioski.

Polacy lubią leczyć się sami. Korzystają przy tym ze wskazówek podawanych w reklamach czy folderach. Lekarze natomiast często przystają na zjawisko samoleczenia, co może być konsekwencją fatalnego stanu służby zdrowia. Prof. Jacek Spławiński, kierownik Zakładu Farmakologii Narodowego Instytutu Leków, zwraca uwagę, że obok leków, jest w aptekach wiele produktów, które nie mają nic wspólnego z leczeniem, jak na przykład witaminy. Profesor zaznacza, że w naszej szerokości geograficznej bardzo rzadko się zdarza, by ktoś miał niedobory witaminowe, gdyż przez cały rok dostępne są warzywa i owoce.

Jeżeli nie jest się chorym, to nie można poprawić zdrowia, bo nie można być "bardziej zdrowym". Łatwo sobie można natomiast zaszkodzić - ostrzega prof. Spławiński, który jest także przeciwnikiem wszystkich suplementów diety. Leki są rygorystycznie sprawdzane przed dopuszczeniem na rynek, natomiast suplementy diety - nie, i mam duże wątpliwości, czy wszystkie mogą być uznane za bezpieczne.

Ponad miliard złotych

Tylko na preparaty wspomagające odchudzanie Polacy wydają prawie 100 mln zł rocznie. Prawie 3/4 z tej kwoty przeznaczone są na suplementy diety sprzedawane bez recepty. Na syropy, proszki, kapsułki i emulsje sprzedawane w aptekach i sklepach spożywczych wydaliśmy w ubiegłym roku 67,2 mln zł, o ponad 16 proc. więcej niż rok wcześniej - wynika z danych IMS Health, firmy badającej rynek farmaceutyczny.

Wartość rynku suplementów diety w Polsce wyniosła w 2008 r. ponad 1,1 mld zł, a w 2007 r. - ponad 916 mln zł. Oznacza to 21-procentowy wzrost - mówi Alicja Hamkało z firmy Hasco-Lek SA. Zdaniem analityków PMR Publications, w latach 2008-10 wartość tego rynku nadal będzie rosła w tempie dwucyfrowym. Wiodących producentów, którzy mają w swej ofercie kilkanaście produktów oraz znaczący udział w rynku, jest kilkunastu. Produkty krajowe stanowią 60-70 proc. całości asortymentu rynku krajowego, przy czym surowce na nie są głównie spoza Polski - zauważa Małgorzata Goryl.

Na wartość rynku suplementów diety należy spojrzeć przez pryzmat rynku leków sprzedawanych bez recepty (OTC), np. różnorakich leków przeciwgrypowych czy przeciwbólowych. Najbliższe lata będą sprzyjające dla rozwoju rynku OTC i suplementów diety. Jest to też sygnał dla producentów preparatów z zakresu samoleczenia, że ten sektor rynku farmaceutycznego będzie bardzo zyskowny. Jednak w związku z tym, a także z utrudnieniami w dostaniu się do lekarza, zwłaszcza specjalisty, coraz bardziej istotna stanie się rekomendacja farmaceuty.