Liczba osób objętych badaniem pilotażowym obrotów towarów i usług w ruchu granicznym na granicy polsko-ukraińskiej, z uwzględnieniem tzw. małego ruchu granicznego, w I kwartale 2009 roku wyniosła 21,0 tys., z tego:

• Polacy – 11,9 tys., w tym powracający z Ukrainy stanowili około 99%,
• cudzoziemcy – 9,1 tys., w tym mieszkańcy Ukrainy stanowili około 99%.

Wśród osób przekraczających granicę polsko-ukraińską dominowali zmotoryzowani – 88,1% cudzoziemców i 81,1% Polaków. Osoby przekraczające badaną granicę pieszo stanowiły 8,3% wśród cudzoziemców i 17,6% wśród Polaków, natomiast podróżujący koleją odpowiednio 3,6% i 1,3%.

Wydatki cudzoziemców w Polsce i Polaków za granicą przekraczających granicę polsko-ukraińską

Szacunkowa wartość zakupionych w Polsce towarów i usług przez cudzoziemców przekraczających granicę polsko-ukraińską w I kwartale 2009 roku wyniosła 364,7 mln zł, natomiast wydatki poniesione za granicą przez Polaków wyniosły 81,2 mln zł. Wartości te są niższe niż w IV kwartale 2008 roku odpowiednio o 29,1% i 41,2%.

W I kwartale 2009 r., w odniesieniu do poprzedniego kwartału, cudzoziemcy wydali o ponad 43% mniej środków na zakup materiałów budowlanych. Znacznie spadły też wydatki na zakup części i akcesoriów do środków transportu (o 26,4%), sprzęt gospodarstwa domowego (o 23,0%), artykułów do wystroju mieszkań (o 21,7%) oraz odzieży i obuwia (o 16,0%). O prawie połowę mniej środków cudzoziemcy przeznaczyli na pozostałe wydatki, związane przede wszystkim z usługami noclegowymi i gastronomicznymi. Na niezmienionym poziomie w stosunku do IV kwartału 2008 r. ukształtowały się wydatki cudzoziemców na zakup mięsa i wyrobów mięsnych.

Polacy powracający do kraju wydatkowali za granicą na zakup towarów o prawie 40% mniej środków w porównaniu z IV kwartałem 2008 r. Najbardziej obniżyły się wydatki na zakup wyrobów tytoniowych (o ponad 83%). Spowodowane to było głównie wprowadzeniem od 1 grudnia 2008 roku nowych przepisów ograniczających ilość wwożonych do Polski (w transporcie innym niż lotniczy lub morski), zwolnionych z akcyzy, wyrobów tytoniowych. Znacząco spadła także wartość wydatków na zakup odzieży i obuwia (o 56,4%), napojów alkoholowych (o 34,7%), paliw (o 33,1%), oraz wyrobów cukierniczych (o 26,5%). Polacy również znacznie mniej środków – bo o ponad 57% – przeznaczyli na pozostałe wydatki, w tym na noclegi i usługi gastronomiczne (spadek w porównaniu z IV kwartałem 2008 roku odpowiednio o 53,3% i o 56,1%).

Na znaczące zmniejszenie ruchu granicznego Polaków, a tym samym ich wydatków za granicą, wpłynął także – obok ograniczenia norm ilościowych dotyczących wwożonych papierosów – fakt, że od grudnia 2008 r. ukraińskie służby graniczne zaczęły egzekwować przepisy regulujące długość pobytu obywateli polskich na terytorium Ukrainy. Ponadto, według informacji uzyskanych od badanych respondentów, nastąpiło zmniejszenie opłacalności dokonywanych tam zakupów, gdyż w I kwartale 2009 r. na Ukrainie istotnie wzrosły ceny towarów i usług konsumpcyjnych, między innymi papierosów, napojów alkoholowych i bezalkoholowych, artykułów spożywczych, w tym wyrobów cukierniczych, odzieży i obuwia. Średnio ważony kurs hrywny ukraińskiej liczony w złotych dla IV kwartału 2008 r. i I kwartału 2009 r. według danych NBP wyniósł odpowiednio 0,4493 zł i 0,4203 zł.

Średnie wydatki cudzoziemców w Polsce ukształtowały się na poziomie około 625 zł (w IV kwartale 2008 r. – 708 zł), natomiast Polaków za granicą około 127 zł (w IV kwartale 2008 r. – 124 zł). Przeciętnie cudzoziemiec wydawał najwięcej na materiały budowlane – 211 zł, sprzęt gospodarstwa domowego – 125 zł, mięso i wyroby mięsne – 76 zł oraz części i akcesoria do środków transportu – 62 zł. Natomiast Polak przeciętnie wydawał najwięcej na paliwo – 69 zł, napoje alkoholowe – 16 zł i wyroby cukiernicze – 14 zł. Na wyroby tytoniowe Polak przeznaczył przeciętnie 3,80 zł, podczas gdy w IV kwartale 2008 r. aż 13 zł.