Wydatki cudzoziemców w Polsce i Polaków za granicą przekraczających granicę polsko-ukraińską

Szacunkowa wartość zakupionych w Polsce towarów i usług przez cudzoziemców przekraczających granicę polsko-ukraińską w IV kwartale 2008 roku wyniosła 514,7 mln zł, natomiast wydatki poniesione za granicą przez Polaków wyniosły 138,2 mln zł. Wartości te są niższe niż w III kwartale 2008 roku1 odpowiednio o 3,0% i 39,0%.

W IV kwartale 2008 r. cudzoziemcy wydali o ponad 40% mniej na zakup artykułów do wystroju mieszkań. Mniej środków (o około ¼) przeznaczyli także na zakup odzieży i obuwia oraz na pozostałe wydatki, związane przede wszystkim z usługami noclegowymi i gastronomicznymi. Natomiast więcej środków przeznaczyli na zakup sprzętu gospodarstwa domowego (o ponad 25%), a także na zakup części i akcesoriów do środków transportowych oraz mięsa i wyrobów mięsnych (w obu grupach wzrost o ponad 11%).

Na znaczny spadek wydatków Polaków wpłynęło kilka czynników. Istotną rolę odegrało wprowadzenie od 1 grudnia 2008 roku nowych przepisów zmieniających normy ilościowe w przywozie. Ograniczyły one ilość wwożonych do Polski (w transporcie innym niż lotniczy lub morski), zwolnionych z akcyzy, wyrobów tytoniowych. Według przepisów obowiązujących do końca listopada 2008 roku można było przywieźć 200 sztuk papierosów, a od 1 grudnia 2008 r. limit został zmniejszony do 40 sztuk. Zmiana przepisów wywołała protesty osób trudniących się handlem przygranicznym, w szczególności na przejściu granicznym w Medyce. Protestujący kilka dni pikietowali na tamtejszym przejściu i blokowali zarówno ruch pieszy jak i samochodowy.

Ponadto, w grudniu 2008 roku ukraińskie służby graniczne zaczęły egzekwować przepisy regulujące długość pobytu obywateli polskich na terytorium Ukrainy. W myśl tych przepisów łączny czas pobytu obywateli państwa polskiego na Ukrainie (bez konieczności posiadania przez nich wiz) nie może przekraczać 90 dni w półroczu. Polacy, którzy często przekraczali granicę polsko-ukraińską, otrzymali czasowy (1 lub 3 miesięczny) zakaz wejścia-wjazdu na terytorium naszego sąsiada.

Wprowadzenie zaostrzonych przepisów oraz działania strony ukraińskiej przyczyniły się do gwałtownego spadku ruchu granicznego Polaków. Najbardziej widoczny był on na przejściu w Medyce, gdzie wśród przekraczających granicę dominują piesi. W grudniu ruch graniczny Polaków był tam blisko o 80% mniejszy niż w listopadzie 2008 roku.

Spadek ruchu granicznego Polaków wpłynął na poziom ich wydatków za granicą. W IV kwartale 2008 roku Polacy powracający do kraju wydatkowali za granicą mniej środków, w porównaniu z poprzednim kwartałem zarówno na zakup towarów jak i usług. Wydatki na towary najbardziej spadły w przypadku paliw (o 33,6%), wyrobów tytoniowych (o 24,7%), odzieży i obuwia (o 22,9%), napojów alkoholowych (o 19,5%) oraz wyrobów cukierniczych (o 18,0%). Polacy znacznie mniej środków – bo o ponad 70% – przeznaczyli na pozostałe wydatki, w tym na noclegi i usługi gastronomiczne (spadek w porównaniu z III kwartałem 2008 roku odpowiednio o 82,9% i o 79,8%). Popyt na tego rodzaju usługi był wyższy w III kwartale, podczas miesięcy letnich. W okresie październik-grudzień 2008 roku mniej (o 57%) Polaków przekroczyło granicę w celach turystycznych, a więc i korzystało z wymienionych usług. Jednakże w porównaniu z cudzoziemcami, Polacy nadal wydawali na usługi za granicą relatywnie więcej – udział wydatków na usługi w wydatkach Polaków był 3,5 razy większy niż w przypadku cudzoziemców.

Średnie wydatki cudzoziemców w Polsce ukształtowały się na poziomie około 708 zł, natomiast Polaków za granicą około 124 zł. Przeciętnie cudzoziemiec wydawał najwięcej na materiały budowlane – 298 zł, sprzęt gospodarstwa domowego – 130 zł oraz części i akcesoria do środków transportu – 68 zł. Natomiast Polak przeciętnie wydawał najwięcej na paliwo – 59 zł, napoje alkoholowe – 14 zł i wyroby tytoniowe – 13 zł.