W Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, stworzono kilka rozwiązań mających zwiększyć elastyczność wykorzystywania środków, co w ramach systemu wydatkowania środków unijnych w Polsce nie było zadaniem prostym. Oprócz projektów innowacyjnych i ponadnarodowych, podczas ostatniego posiedzenia Komitetu Monitorującego PO KL wprowadzono uszczegółowione zasady dotyczące realizacji projektów indywidualnych. Projekty indywidualne, których nie należy mylić z projektami kluczowymi w pozostałych programach operacyjnych, stanowią możliwość realizacji przedsięwzięć o charakterze przekrojowym, nie bez spełnienia naturalnie kilku niezbędnych zasad. Po pierwsze, projekty indywidualne powinny być realizowane w odniesieniu do poszczególnych osi priorytetowych, tak żeby możliwe było przypisanie ich do odpowiedniej puli środków finansowych.

Projekt indywidualny, czyli…

Natychmiast rodzi się pytanie, na czym zatem ma polegać przekrojowość ograniczona do jednego z tematów programu. Na szczęście istnieje możliwość realizacji grupy powiązanych ze sobą projektów indywidualnych, które stanowić będą podzielną ze względu na finansowanie, ale jednak całość. Identyfikacja projektu indywidualnego w odniesieniu do grupy projektów jest stosunkowo prosta, z uwagi chociażby na różnorodność grup docelowych, jednak w przypadku projektów mieszczących się w obszarze jednej osi priorytetowej sprawa może okazać się trudniejsza, bowiem nie każdy projekt wychodzący poza typy projektów przewidziane w programie może aspirować do dofinansowania jako projekt indywidualny.

Oprócz kompleksowego charakteru, projekty indywidualne powinny mieć znaczenie strategiczne dla danego obszaru, co jest dość szerokim pojęciem, a spełnienie tego kryterium może w dużej mierze zależeć od sprawności językowej autora projektu. Drugim warunkiem jest także istotne przyczynianie się realizacji celów określonych w programie, trzecim komplementarność planowanych działań. Najwięcej wątpliwości budzi jednak ostatnia przesłanka pozwalająca zakwalifikować projekt jako indywidualny - sugerująca, że projekty indywidualne mają zapełniać luki w tych obszarach, w ramach których projekty wybierane w pozostałych procedurach w niewystarczającym stopniu realizują cele PO KL. Zasada ta budzi niepokój, bo może być wykorzystywana do blokowania realizacji projektów indywidualnych, do czasu gdy nie okaże się, czy jakiś wskaźnik na poziomie programu nie wymaga ratunkowego zastrzyku pieniędzy, co znacznie wyraźniej zostało zapisane we wcześniejszej wersji zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Mniejsze koszty administracyjne

Potencjał projektów indywidualnych wydaje się dość duży, a zagadnienie jest o tyle ciekawe, że daje szansę na realizację przedsięwzięć na niespotykaną dotąd skalę. Niewątpliwą korzyścią z realizacji projektów o charakterze przekrojowym jest znaczne obniżenie kosztów administracyjnych w porównaniu do próby realizacji podobnych projektów, w formule osobnego finansowania w ramach poszczególnych priorytetów. Zwłaszcza w formule konkursowej, która przy podzieleniu całości przedsięwzięcia na osobne projekty, nie gwarantuje kompleksowej realizacji wszystkich elementów.