Podstawowym instrumentem Prezesa Urzędu w zakresie ochrony konkurencji jest prowadzenie postępowań antymonopolowych w sprawach praktyk ograniczających konkurencję – nadużywania pozycji dominującej oraz niedozwolonych porozumień. Mogą się one zakończyć nakazem zaniechania kwestionowanych działań oraz nałożeniem sankcji finansowych. W 2007 roku Prezes UOKiK prowadził 440 postępowań wyjaśniających oraz 248 postępowań antymonopolowych – 201 dotyczyło nadużywania przez przedsiębiorców pozycji rynkowej, kolejne 47 – niedozwolonych porozumień.

Prezes Urzędu wydał w ub. roku 80 decyzji dotyczących naruszenia przez przedsiębiorców prawa antymonopolowego. Wśród nich znalazła się m.in. decyzja w sprawie Telekomunikacji Polskiej, która ukarana została kwotą 75 mln zł za dyskryminowanie konkurentów na rynku usług internetowych. Postępowanie antymonopolowe wykazało, że spółka wprowadzała do swoich urządzeń sterujących (ruterów) specjalne polecenia, których zadaniem było ograniczanie przesyłu danych w zależności od ich źródła pochodzenia.

Prezesowi UOKiK przysługuje również prawo kontroli koncentracji, w celu niedopuszczenia do sytuacji, w której w wyniku transakcji powstanie podmiot dominujący na rynku. Urząd prowadził w ubiegłym roku 310 spraw dotyczących łączeń i przejęć przedsiębiorców. Żadna z 207 decyzji nie zakazywała koncentracji, ale dwukrotnie wydano zgodę warunkową. W czterech przypadkach przedsiębiorcy zostali ukarani finansowo za niezgłoszenie zamiaru koncentracji. Najwięcej zgłoszeń dotyczyło handlu oraz przemysłu spożywczego.

Z ochroną konkurencji ściśle związane jest monitorowanie pomocy publicznej. Prezes UOKiK m.in. opiniuje projekty pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom w ramach programów pomocowych oraz decyzji indywidualnych przed ich wysłaniem do Komisji Europejskiej, która podejmuje decyzje w sprawach zgodności wsparcia ze Wspólnym Rynkiem. W 2007 roku Prezes Urzędu wydał 71 opinii, z których 53 dotyczyło programów pomocowych, 18 zaś – przypadków pomocy indywidualnej. UOKiK notyfikował również 12 projektów pomocy indywidualnej oraz 14 – dotyczących programów pomocowych.

Do kompetencji Prezesa Urzędu należy również ochrona słabszych uczestników rynku. W ub. roku Prezes UOKiK prowadził 347 postępowań zakończonych wydaniem 201 decyzji stwierdzających naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Jedna z nich dotyczyła praktyk spółki DHL Express. Wszczęte we wrześniu 2006 roku postępowanie wykazało, że przedsiębiorca naruszył zbiorowe interesy konsumentów wprowadzając do „Regulaminu świadczenia usług przewozowych i pocztowych” postanowienia sprzeczne z prawem. Nieprawidłowości dotyczyły m.in. sposobu dochodzenia odszkodowania za utratę czy uszkodzenie przesyłki lub opóźnienie w dostarczeniu jej do odbiorcy. Spółka zobowiązała się do zmiany zakwestionowanych postanowień regulaminu.